By Henry Sweet, M.A.
1. This book deals with Old Icelandic in its classical period,
between 1200 and 1350.
2. The Icelandic alphabet was founded on the Latin, with the
addition of þ and ð, and of the modified letters ę,
ǫ, ø, which last is in this book written ö,
ǫ̈.
3. The vowel-letters had nearly the same values as in Old
English. Long vowels were often marked by (´). In this book
long vowels are regularly marked by (¯)1. The following are
the elementary vowels and diphthongs, with examples, and
key-words from English, French (F.), and German (G.):--
[Footnote 1: Note that the longs of ę, ö are written
æ, œ, respectively.]
as in", "mann (G.)", "halda (hold)");
add_vowel("ā", "\"", "father", "rāð (advice)");
add_vowel("e", "\"", "été (F.)", "gekk (went)");
add_vowel("ē2", "", ". . .", "lēt (let pret.)");
add_vowel("ę", "\"", "men", "męnn (men)");
?>
[Footnote 2: Where no keyword is given for a long vowel, its
sound is that of the corresponding short vowel lengthened.]
as in", "there", "sær (sea)");
add_vowel("i", "\"", "fini (F.)", "mikill (great)");
add_vowel("ī", "", ". . .", "lītill (little)");
add_vowel("o", "\"", "beau (F.)", "orð (word)");
add_vowel("ō", "", ". . .", "tōk (look)");
add_vowel("ǫ", "\"", "not", "hǫnd (hand)");
add_vowel("ö", "\"", "peu (F.)", "kömr (comes)");
add_vowel("œ", "", ". . .", "fœra (bring)");
add_vowel("ǫ̈", "\"", "peur (F.)", "gǫ̈ra (make)");
add_vowel("u", "\"", "sou (F.)", "upp (up)");
add_vowel("ū", "", ". . .", "hūs (house)");
add_vowel("y", "\"", "tu (F.)", "systir (sister)");
add_vowel("ȳ", "", ". . .", "lȳsa (shine)");
add_vowel("au", "\"", "haus (G.)", "lauss (loose)");
add_vowel("ei", "=", "ę + i", "bein (bone)");
add_vowel("ey", "=", "ę + y", "leysa (loosen)");
?>
4. The unaccented i in systir, etc. (which is generally
written e in the MSS.) probably had the sound of y in
pity, which is really between i and e. The unacc.
u in fōru (they went), etc. (which is generally written
o in the MSS.) probably had the sound of oo in good.
Note that several of the vowels go in pairs of close and
open, thus:
| close: |
e |
ē |
o |
ō |
ö |
œ |
| open: |
ę |
æ |
ǫ |
- |
ǫ̈ |
- |
5. Double consonants followed by a vowel must be pronounced
really double, as in Italian. Thus the kk in drekka (to
drink) must be pronounced like the kc in bookcase, while the
k in dręki (dragon) is single, as in booking. When final
(or followed by another cons.) double conss. are pronounced long,
as in munn (mouth acc.), hamarr (hammer nom.),
steinn (stone nom.), distinguished from mun (will
vb.), and the accusatives hamar, stein.
6. k and g had a more front (palatal) sound before the front
vowels e, ę, i, ö, ǫ̈, y, and their
longs, as also before j, as in kęnna (known), keyra
(drive), gǫ̈ra (make), liggja (lie).
7. kkj, ggj were probably pronounced simply as double front
kk, gg, the j not being pronounced separately.
8. f had initially the sound of our f, medially and finally
that of v, as in gefa (give), gaf (gave), except of
course in such combinations as ft, where it had the sound of
f.
9. g was a stopped (back or front--guttural or palatal) cons.
initially and in the combination ng, the two g's in ganga
(go) being pronounced as in go. It had the open sound of G.
g in sagen medially before the back vowels a, o,
ǫ, u, and all conss. except j, and finally:--saga
(tale), dǫgum (with days); sagði (he said); lag (he lay).
Before the front vowels and j it had the sound of G. g in
liegen, or nearly that of j (our y), as in sęgir
(says), sęgja (to say).
10. Before voiceless conss. (t, s) g seems to have been
pronounced k, as in sagt (said), dags (day's).
11. The g was always sounded in the combination ng,
as in single, not as in singer.
12. h was sounded before j in such words as hjarta
(heart) much as in E. hue (= hjū). hl, hn, hr,
hv probably represented voiceless l, n, r,
w respectively, hv being identical with E. wh:
hlaupa (leap), hnīga (bend), hringr (ring), hvat
(what).
13. j is not distinguished from i in the MSS. It had the
sound of E. y in young: jǫrð (earth), sętja
(to set).
14. p in pt probably had the sound of f: lopt (air).
15. r was always a strong point trill, as in Scotch.
16. s was always sharp.
17. v (which was sometimes written u and w) had the sound
of E. w: vel (well), hǫggva (hew).
18. z had the sound of ts: bęztr (best).
19. þ and ð were used promiscuously in the older MS., the
very oldest using þ almost exclusively. In Modern Icelandic
þ is written initially to express the sound of E. hard th,
ð medially and finally to express that of soft th; as there
can be no doubt that this usage corresponds with the old
pronunciation, it is retained in this book: þing (parliament),
faðir (father), við (against). In such combinations as pð
the ð must of course be pronounced þ.
20. The stress (accent) is always on the first syllable.
21. The vowels are related to one another in different ways, the
most important of which are mutation (umlaut), fracture
(brechung), and gradation (ablaut).
22. The following changes are i-mutations (caused by an older
i or j following, which has generally been
dropped)3:
[Footnote 3: Many of the i's which appear in derivative and
inflectional syllables are late weakenings of a and other
vowels, as in bani (death) = Old English bana; these
do not cause mutation.]
a (ǫ) ... ę :-- mann (man acc.),
męnn (men); hǫnd (hand), hęndr (hands).
ā ... æ :-- māl (speech), mæla (speak).
e (ja, jǫ) ... i :-- verðr
(worth), virða (estimate).
u (o) ... y :-- fullr (full), fylla
(to fill); lopt (air), lypta (lift).
ū ... ȳ :-- brūn (eyebrow), pl. brȳnn.
o ... ö :-- koma (to come), kömr (comes).
ō ... œ :-- fōr (went), fœra (bring).
au ... ey :-- lauss (loose), leysa
(loosen).
jū (jō) ... ȳ :-- sjūkr (sick), sȳki
(sickness); ljōsta (strike), lȳstr (strikes).
23. The change of a into ę is sometimes the result of a
following k, g, or ng, as in dęgi dat. sg.
of dagr (day), tękinn (taken), gęnginn (gone), inf.
taka, ganga. i appears instead of e, and
u instead of o before a nasal followed by another cons.: cp.
binda (to bind), bundinn (bound) with bresta (burst)
ptc. prt. brostinn.
24. There is also a u-mutation, caused by a following u,
which has often been dropped:
a ... ǫ :-- dagr (day) dat. pl. dǫgum;
land (land) pl. lǫnd.
25. Unaccented ǫ becomes u, as in sumur pl. of
sumar (summer), kǫlluðu (they called), infin. kalla.
26. The only vowel that is affected by fracture is e: when
followed by original a it becomes ja, when followed by
original u it becomes jǫ, as in jarðar gen. of
jǫrð (earth)4. When followed by original i,
the e is, of course, mutated to i, as in skildir
plur. nom. of skjǫldr (shield), gen. skjaldar.
[Footnote 4: Cp. German erde.]
27. By gradation the vowels are related as follows:--
a ... ō :-- fara (go) pret. fōr, whence by
mut. fœra (bring).
e (i, ja) ... a ... u (o) :-- bresta
(burst), prt. brast, prt. pl. brustu, ptc. prt. brostinn;
finna (find), fundinn (found ptc.), fundr
(meeting).
e ... a ... ā ... o :-- stela (steal),
prt. stal, prt. pl. stālu, ptc. prt. stolinn.
e ... a ... ā ... e :-- gefa (give),
gaf (he gave), gāfu (they gave), gefinn (given),
gjǫf (gift), u-fracture of gef-, gæfa (luck)
mut. of gāf-.
ī ... ei ... i :-- skīna (shine), skein
(he shone), skinu (they shone). sōl-skin (sunshine).
jū (jō) ... au ... u ... o :-- ljūga
(tell a lie), prt. laug, prt. pl. lugu, ptc. prt.
loginn. lygi (lie sbst.) mut. of lug-.
skjōta (shoot), skjōtr (swift), skotinn (shot
ptc.), skot (shot subst.).
28. All final vowels are long in accented syllables: þā (then),
nū (now).
29. Inflectional and derivative vowels are often dropt after long
accented vowels: cp. ganga (to go) with fā (to get), the
dat. plurals knjām (knees) with hūsum (houses).
30. Vowels are often lengthened before l + cons.: hālfr
(half adj.), fōlk (people); cp. fōlginn (hidden)
with brostinn (burst ptc.).
31. v is dropped before o and u: vaxa
(to grow), prt. ōx, vinna (to win), unninn
(won ptc.), svelta (to starve), soltinn
(starved, hungry).
Final r is often assimilated to a preceding cons.
32. *-lr, *-nr, *-sr always become -ll,
-nn, -ss after a long vowel or diphthong, as in stōll
(chair nom.), acc. stōl, steinn (stone nom.),
acc. stein, vīss (wise masc. nom. sg.), vīs
fem. nom. sg., and in unacc. syllables, as in the masc. sg. nominatives
mikill (great), fem. mikil, borinn (carried), fem.
borin, ȳmiss (various) fem. ȳmis.
33. Words in which l, n, r, s are preceded
by a cons. drop the r entirely, as in the masc. nominatives
jarl (earl), hrafn (raven), vitr (wise), þurs
(giant), lax (salmon).
34. If l and n are preceded by a short accented vowel,
the r is generally kept, as in stelr (steals),
vinr, (friend), sr becoming ss, as elsewhere.
35. r is kept after ll, and generally after nn,
as in the masc. nom. allr (all), and in bręnnr (burns).
36. z often stands for ðs as well as ts, as in
þēr þykkizk (ye seem) = *þykkið-sk, Vest-firzkr
(belonging to the West Firths) = -*firðskr (fǫrðr,
firth).
37. Inflectional t is generally doubled after a long accented
vowel: fār (few) neut. fātt (cp. allr 'all,' neut.
allt), sā (I saw), sātt 'thou sawest.'
38. Gender. There are three genders in Icelandic--masculine,
feminine, and neuter. The gender is partly natural, partly
grammatical, generally agreeing with the gender in Old English.
Compound words follow the gender of their last element.
39. Strong and Weak. All weak nouns end in a vowel in the nom.
sg. and in most of the other cases as well. Most strong nouns
end in a cons. in the nom. sg.
40. Cases. There are four cases--nominative, accusative,
dative, genitive. All nouns (except a few contractions) have the
gen. pl. in -a (fiska, of fishes), and the dat. pl. in
-um (fiskum). All strong masculines (fiskr) and
some strong feminines (brūðr, bride) take r5
in the nom. sg. Most strong feminines show the bare root in the nom.
sg. with u-mutation, if possible (āst, favour, fǫr,
journey). The nom. pl. of all strong masc. and fem. nouns ends in r
(fiskar, āstir). The acc. pl. of fem. nouns is the same
as the nom. pl. (āstir). The acc. pl. of masc. strong nouns
always ends in a vowel (fiska). The plur. nom. and acc. of
neuters is the same as the sing. nom. and acc., except that in the plur.
nom. and acc. they take u-mutation, if possible (hūs,
houses, lǫnd, lands).
[Footnote 5: Subject, of course, to the assimilations described
above.]
41. The declensions are most conveniently distinguished by the
acc. plur.
fish)", "fisk-ar", "fisk", "fisk-a",
"fisk-i", "fisk-um", "fisk-s", "fisk-a");
?>
42. So also heimr (home, world); konungr (king); Þōrr
(Thor), acc. Þōr, gen. Þōrs; steinn (stone), acc.
stein, gen. steins, pl. nom. steinar; hrafn
(raven), acc. hrafn, pl. nom. hrafnar; þurs (giant),
acc. gen. þurs, pl. nom. þursar.
43. Dissyllables in -r, -l, -n generally throw out the
preceding vowel before a vowel-inflection: hamarr (hammer),
dat. hamri; jǫtunn (giant), pl. nom. jǫtnar.
kętill (kettle) and lykill (key) show unmutated vowels in the
contracted forms, as in the acc. plur. katla, lukla.
44. Some nouns of this decl. take -ar in the gen. sing.,
especially proper names, such as Hākon, gen. Hākonar.
45. Some nouns add v before vowels: sær (sea), gen.
sævar.
46. The dat. sometimes drops the i: sæ (sea), Þōr.
dagr (day) mutates its vowel in the dat. dęgi.
47. Nouns in -ir keep the i in the sing., and drop it in the
plur.:
cave)", "hęll-ar", "hęlli", "hęll-a",
"hęlli", "hęll-um", "hęlli-s", "hęll-a");
?>
48. So also a number of proper names, such as Skrȳmir, Þōrir.
place)", "stað-ir", "stað", "stað-i",
"stað", "stǫð-um", "stað-ar", "stað-a");
?>
49. So also gripr (precious thing), salr (hall).
50. gęstr (guest) takes -i in the dat. sg., and -s
in the gen. sg.
51. Those ending in g or k (together with some others) insert
j before a and u: bękkr (bench), bękk,
bękk, bękkjar; bękkir, bękki, bękkjum,
bękkja. So also męrgr (marrow), stręngr (string).
shield)", "skild-ir", "skjǫld", "skjǫld-u",
"skild-i", "skjǫld-um", "skjald-ar", "skjald-a");
?>
52. So also vǫndr (twig), vǫllr (plain), viðr
(wood). āss (god) has plur. nom. æsir, acc. āsu.
sonr (son) has dat. sg. syni, plur. nom. synir.
It regularly drops its r of the nom. in such compounds as
Tryggva-son (son of Tryggvi).
foot)", "fœt-r", "fōt", "fœt-r",
"fœt-i", "fōt-um", "fōt-ar", "fōt-a");
?>
53. So also fingr (finger), gen. fingrar, pl. fingr;
vetr (winter), pl. vetr. maðr (man) is irregular:
maðr, mann, manni, manns; męnn,
męnn, mǫnnum, manna.
father)", "fęðr", "fǫður", "fęðr",
"fǫður", "fęðrum", "fǫður", "fęðra");
?>
54. So also brōðir (brother), pl. brœðr.
55. Pres. participles used as nouns follow this decl. in the pl.,
following the weak class in the sg.:
yeoman)", "bœndr", "bōnda", "bœndr",
"bōnda", "bōndum", "bōnda", "bōnda");
?>
56. So also frœndi (kinsman), pl. frœndr.
ship)", "skip", "skip", "skip",
"skip-i", "skip-um", "skip-s", "skip-a");
?>
57. So also orð (word), land (land) pl. lǫnd,
sumar (summer) pl. sumur (§ 25).
58. męn (necklace), kyn (race), grey (dog)
insert j before a and u: greyjum.
hǫgg (stroke) inserts v before a vowel: hǫggvi.
knē (knee), knē, knē, knēs;
knē, knē, kjām, knjā. So also trē
(tree).
59. fē (money) is contracted: gen. fjār, dat. fē.
poem)", "kvæði", "kvæði", "kvæði",
"kvæði", "kvæðum", "kvæði-s", "kvæða");
?>
60. So also klæði (cloth). Those in k insert j
before a and u: męrki (mark), męrkjum,
męrkja. So also rīki (sovereignty).
gift)", "gjaf-ar", "gjǫf", "gjaf-ar",
"gjǫf", "gjǫf-um", "gjaf-ar", "gjaf-a");
?>
61. So also mǫn (mane), gjǫrð (girdle), ār (oar).
62. ā (river) contracts: ā, ā, ā, ār;
ār, ār, ām, ā.
63. Many take -u in the dat. sg.: kęrling (old woman),
kęrling, kęrlingu, kęrlingar; kęrlingar,
kęrlingar, kęrlingum, kęrlinga. So also laug
(bath).
64. Those with a mutated root-vowel (or i) insert j in
inflection: ey (island), ey, eyju, eyjar;
eyjar, eyjar, eyjum, eyja. So also
Frigg, Hęl. mær (maid), mey, meyju,
meyjar; meyjar, meyjar, meyjum, meyja.
65.
heath)", "heið-ar", "heið-i", "heið-ar",
"heið-i", "heið-um", "heið-ar", "heið-a");
?>
66. So also sorg (sorrow), skipun (arrangement), hǫfn
(harbour) pl. hafnir, and the majority of strong feminines.
67. Many have -u in the dat. sg.: sōl (sun), sōl,
sōlu, sōlar; sōlir, sōlir, sōlum,
sōla. So also jǫrð (earth), stund (period of time).
68. One noun has r in the nom. sg., following heiðr in the
sg.: brūðr (bride), brūði, brūði, brūðar;
brūðir, brūðir, brūðum, brūða.
book)", "bœk-r", "bōk", "bœk-r",
"bōk", "bōk-um", "bōk-ar", "bōk-a");
?>
69. So also nātt (night) pl. nætr, bōt
(compensation) pl. bœtr, tǫnn (tooth) gen. tannar
pl. tęnnr.
70. hǫnd (hand) pl. hęndr has dat. sg. hęndi.
71. kȳr (cow) has acc. kū, pl. kȳr.
72. brūn (eyebrow) assimilates the r of the pl.:
brȳnn.
mother)", "mœðr", "mōður", "mœðr",
"mōður", "mœðrum", "mōður", "mœðra");
?>
73. So also dōttir (daughter) pl. dœtr; systir
(sister) pl. systr.
bow)", "bog-ar", "bog-a", "bog-a",
"bog-a", "bog-um", "bog-a", "bog-a");
?>
74. So also māni (moon), fēlagi (companion).
75. hǫfðingi (chief) and some others insert j in inflection:
hǫfðingja, hǫfðingjar, hǫfðingjum.
76. lē (scythe) is contracted; its gen. sg. is ljā.
77. oxi (ox) has pl. öxn.
78. herra (lord) is indeclinable in the sg.
heart)", "hjǫrt-u", "hjart-a", "hjǫrt-u",
"hjart-a", "hjǫrt-um", "hjart-a", "hjart-na");
?>
79. So also auga (eye).
tongue)", "tung-ur", "tung-u", "tung-ur",
"tung-u", "tung-um", "tung-u", "tung-na");
?>
80. So also stjarna (star) pl. stjǫrnur, kirkja
(church), gen. plurals stjarna, kirkna.
old age)", "ęlli", "ęlli", "ęlli");
?>
81. So also glęði (joy) and many abstract nouns.
82. lygi (falsehood) has pl. lygar; so also gǫ̈rsimi
(precious thing).
83. Adjectives have three genders, and the same cases as nouns,
though with partly different endings, together with strong and
weak forms.
young)", "ung-t", "ung", "ung-an", "ung-t",
"ung-a", "ung-um", "ung-u", "ung-ri", "ung-s", "ung-s", "ung-rar",
"ung-ir", "ung", "ung-ar", "ung-a", "ung", "ung-ar", "ung-um", "ung-ra");
?>
84. So also fagr (fair), fem. fǫgr, neut. fagrt.
85. Some insert j before a and u: nȳr (new),
nȳjum, nȳjan.
86. Some insert v before a vowel: hār (high), hāvan,
dökkr (dark), dökkvir, kykr (alive), kykvir.
87. The t of the neut. is doubled after a long vowel: nȳtt,
hātt. Monosyllables in ð, dd, tt form their neut. in
-tt: breiðr (broad), breitt; leiddr (led), leitt.
gōðr (good) has neut. gott. sannr (true) has neut. satt.
In unaccented syllables or if a cons. precedes, tt is shortened
to t: kallaðr (called), kallat; blindr (blind),
blint, harðr (hard), hart, fastr (firm),
fast.
88. l and n assimilate a following r: gamall
(old), fem. gǫmul, fem. acc. gamla, dat. gamalli.
vǣnn (beautiful), gen. pl. vænna.
great)", "mikit", "mikil", "mikinn", "mikit",
"mikla", "miklum", "miklu", "mikilli", "mikils", "mikils", "mikillar",
"miklir", "mikil", "miklar", "mikla", "mikil", "miklar", "miklum",
"mikilla");
?>
89. So also lītill (little).
90. Dissyllables in -inn have -it in the neut., and
-inn in the masc. sg. acc.: tīginn (distinguished),
tīgit, tīginn, pl. tīgnīr. So also kominn
(come).
91.
other)", "annat", "ǫnnur", "annan", "annat",
"aðra", "ǫðrum", "ǫðru", "annarri", "annars", "annars", "annarrar",
"aðrir", "ǫnnur", "aðrar", "aðra", "ǫnnur", "aðrar", "ǫðrum", "annarra");
?>
92. So also fagri, hāvi, mikli, etc.
younger)", "yngra", "yngri", "yngra", "yngra",
"yngri", "yngra", "yngra", "yngri", "yngra", "yngra", "yngri", "yngri",
"yngri", "yngrum", "yngri");
?>
93. So also all comparatives, such as meiri (greater), and
pres. partic. when used as adjectives, such as gefandi
(giving), dat. pl. gefǫndum.
94. (1) with -ari, -astr: rīkr (powerful),
rīkari, rīkastr; gǫfugr (distinguished),
gǫfgari, gǫfgastr.
95. (2) with -ri, -str and mutation: langr
(long), lęngri, lęngstr; stōrr (big), stœrri,
stœrstr; ungr (young), yngri, yngstr.
96. The following are irregular:
old)", "ęllri", "ęlztr");
add_threecol("gōðr (good)", "bętri", "bęztr");
add_threecol("illr (bad)", "vęrri", "vęrstr");
add_threecol("lītill (little)", "minni", "minstr");
add_threecol("margr (many)", "fleiri", "flestr");
add_threecol("mikill (great)", "meiri", "mestr");
?>
97.
|
Cardinal |
Ordinal |
one)", "fyrstr (first)");
add_num("2", "tveir", "annarr");
add_num("3", "þrīr", "þriði");
add_num("4", "fjōrir", "fjōrði");
add_num("5", "fimm", "fimmti");
add_num("6", "sex", "sētti");
add_num("7", "sjau", "sjaundi");
add_num("8", "ātta", "ātti");
add_num("9", "nīu", "nīundi");
add_num("10", "tīu", "tīundi");
add_num("11", "ellifu", "ellifti");
add_num("12", "tōlf", "tōlfti");
add_num("13", "þrettān", "þrettāndi");
add_num("14", "fjōrtān", "");
add_num("15", "fimmtān", "");
add_num("16", "sextān", "");
add_num("17", "sjautān", "");
add_num("18", "ātjān", "");
add_num("19", "nītjān", "");
add_num("20", "tuttugu", "");
add_num("21", "einn ok tuttugu, etc.", "");
add_num("30", "þrīr tigir, etc.", "");
add_num("100", "tīu tigir", "");
add_num("110", "ellifu tigir", "");
add_num("120", "hundrað", "");
add_num("1200", "þūsund", "");
?>
einn is declined like other adjectives:--
98.
It also has a pl. einir, einar, ein; gen.
einna, etc. in the sense of 'some.'
The next three show various irregularities.
99.
Similarly bāðir (both):
100.
101.
102.
103. The others are indeclinable up to þrīr tigir, etc.; the
tigir being declined regularly as a plural strong u-masculine
tigir, tigu, tigum, tiga.
104. hundrað is a strong neut.: tvau hundruð (240), tveim
hundruðum, etc. It governs the gen. (as also does þūsund):
fimm hundruð gōlfa, 'five (six) hundred chambers.'
105. þūsund is a strong ir-feminine: tvær þūsundir
(2400).
106. hundrað and þūsund are rarely = 100 and 1000.
107. Of the ordinals fyrstr and annarr (§ 91) are strong, the
others weak adjectives. þriði inserts a j: þriðja, etc.
108.
I)", "þū (thou)", "--", "mik", "þik",
"sik (oneself)", "mēr", "þēr", "sēr", "mīn", "þīn", "sīn",
"vit", "it", "--", "okkr", "ykkr", "sik", "okkr", "ykkr", "sēr",
"okkar", "ykkar", "sīn", "vēr (we)", "þēr (ye)",
"--", "oss", "yðr", "sik (oneselves)", "oss", "yðr",
"sēr", "vār", "yðar", "sīn");
?>
he)", "þat (it)", "hon (she)",
"hann", "þat", "hana", "honum", "þvī", "hęnni", "hans", "þess",
"hęnnar", "þeir (they)", "þau", "þær", "þā", "þau",
"þær", "þeim", "þeira");
?>
109. ek was often suffixed to its verb, especially in poetry,
being sometimes added twice over: mætta-k (I might), sā-k-a-k
(I saw not; a='not'). So also þū: er-tu (art thou),
skalt-u (shalt thou) = *skalt-tu.
my)", "mitt", "mīn", "minn", "mitt", "mīna",
"mīnum", "mīnu", "minni", "mīns", "mīns", "minnar", "mīnir", "mīn",
"mīnar", "mīna", "mīn", "mīnar", "mīnum", "minna");
?>
110. So also þinn (thy), sinn (his, etc., reflexive).
111. vārr, vārt, vār (our) is regular: acc. masc.
vārn, masc. plur. vārir, vāra, vārum,
vārra, etc.
your)", "yðart", "yður", "yðarn", "yðart",
"yðra", "yðrum", "yðru", "yðarri", "yðars", "yðars", "yðarrar",
"yðrir", "yður", "yðrar", "yðra", "yður", "yðrar", "yðrum", "yðarra");
?>
112. So also okkarr (our two) and ykkarr (your two).
113. hans (his), þess (its), hęnnar (her), and
þeira (their) are indeclinable.
114.
that)", "þat", "sū", "þann", "þat", "þā",
"þeim", "þvī", "þeiri", "þess", "þess", "þeirar", "þeir", "þau",
"þær", "þā", "þau", "þær", "þeim", "þeira");
?>
115. hinn, hitt, hin (that) is inflected like
minn (except that its vowel is short throughout): acc. masc.
hinn, plur. masc. hinir, hina, hinum,
hinna.
116.
this)", "þetta", "þessi", "þenna", "þetta",
"þessa", "þessum", "þessu", "þessi", "þessa", "þessa", "þessar",
"þessir", "þessi", "þessar", "þessa", "þessi", "þessar",
"þessum", "þessa");
?>
The prefixed definite article is declined thus:
117.
118. When suffixed to its noun it undergoes various changes. In
its monosyllabic forms it drops its vowel after a short
(un-accented) vowel, as in auga-t (the eye), but keeps it after
a long vowel, as in ā-in (the river), trē-it (the tree).
The dissyllabic forms drop their initial vowel almost everywhere;
not, however, after the -ar, -r, of the gen. sg., nor in
męnninir (men, nom.), męnn-ina (men, acc.).
The -m of the dat. pl. is dropped before the suffixed -num.
119. The ordinary relative pron. is the indeclinable er, often
preceded by sā: sā er = he who, who, sū er who fem.
120. The neut. hvat has gen. hvess, dat. hvī, which
last is chiefly used as an adverb = 'why.'
121.
which of two)", "hvārt", "hvār", "hvārn",
"hvārt", "hvāra", "hvārum", "hvāru", "hvārri", "hvārs", "hvārs",
"hvārrar", "hvārir", "hvār", "hvārar", "hvāra", "hvār",
"hvārar", "hvārum", "hvārra");
?>
122.
which, who)", "hvęrt", "hvęr", "hvęrn",
"hvęrt", "hvęrja", "hvęrjum", "hvęrju", "hvęrri", "hvęrs", "hvęrs",
"hvęrrar", "hvęrir", "hvęr", "hvęrjar", "hvęrja", "hvęr",
"hvęrjar", "hvęrjum", "hvęrra");
?>
123. einn-hvęrr, eitthvęrt, einhvęr (some one)
keeps an invariable ein- in the other cases, the second element
being inflected as above.
124. sumr (some) is declined like an ordinary adjective.
125.
some)", "nakkvat", "nǫkkur", "nakkvarn",
"nakkvat", "nakkvara", "nǫkkurum", "nǫkkuru", "nakkvarri", "nakkvars",
"nakkvars", "nakkvarrar", "nakkvarir", "nǫkkur", "nakkvarar",
"nakkvara", "nǫkkur", "nakkvarar", "nǫkkurum", "nakkvarra");
?>
126.
none, no)", "ekki", "engi", "engan", "ekki",
"enga", "engum", "engu", "engri", "engis", "engis", "engrar",
"engir", "engi", "engar", "enga", "engi", "engar", "engum", "engra");
?>
127. In hvār-tvęggja (each of the two, both) the first element
is declined as above, the second is left unchanged.
128. There are two classes of verbs, strong and weak.
Strong verbs are conjugated partly by means of gradation, weak verbs
by adding ð (d, t).
129. The ð of the 2 pl. is dropt before þit (ye two)
and þēr (ye): gefi þēr, gāfu þit.
130. There is a middle voice, which ends in -mk in the 1 pers.
sg. and pl., the rest of the verb being formed by adding sk to
the active endings, r being dropt, the resulting ts,
ðs being written z (§ 36): kvezk (active kveðr
'says'), þu fekkzk (fekkt 'gottest').
131. The following is the conjugation of the strong verb gefa
(give), which will show those endings which are common to all
verbs:
Imperative sg. 2 gef; pl. 1 gef-um, 2 gef-ið.
Participle pres. gef-andi; pret. gef-inn.
Infin. gefa.
add_verbtable("gef-umk", "gef-umk", "gef-sk", "gef-isk", "gef-sk",
"gef-isk", "gef-umk", "gef-imk", "gef-izk", "gef-izk", "gef-ask",
"gef-isk", "gāf-umk", "gæf-umk", "gaf-zk", "gæf-isk", "gaf-sk",
"gæf-isk", "gāf-umk", "gæf-imk", "gāf-uzk", "gæf-izk",
"gāf-usk", "gæf-isk");
?>
Impers. sg. 2 gef-sk; pl. 1 gef-umk, 2 gef-izk.
Partic. pres. gef-andisk; pret. gef-izk neut.
Infin. gef-ask.
132. In the strong verbs the plur. of the pret. indic. generally
has a different vowel from that of the sing. The 1 sg. pret. of
the middle voice always has the vowel of the pl. pret.: gāfumk.
The pret. subj. has the vowel of the pret. indic. plur. mutated:
skaut (he shot), skutu (they shot), skyti (he
might shoot). But there is no mutation in verbs of the first conj.:
hljōpi, inf. hlaupa (leap).
133. The pres. indic. sing. mutates the root-vowel in all three
persons: ek skȳt, þū skȳtr, hann skȳtr, infin.
skjōta (shoot). e however is not mutated: ek gef,
þū gefr. The inflectional r is liable to the same
modifications as the r of nouns (§ 32): skīnn, vęx,
infin. skīna (shine), vaxa (grow).
134. Verbs in ld change the d into t in the 1, 3
sg. pret. indic. and in the imper. sg.: helt (held), halt
(hold!), infin. halda. nd becomes tt, and ng
becomes kk under the same conditions: binda (bind),
ganga (go), pret. batt, gekk, imper. bitt,
gakk.
135. The t of the 2 sg. pret. indic. is doubled after a long
accented vowel: þū sātt (thou sawest). If the 1 sg. pret.
indic. ends in t or ð, the 2 sg. ends in zt:
lēt (I let), þū lēzt, bauð (I offered) þū
bauzt.
136. There are seven conjugations of strong verbs, distinguished
mainly by the characteristic vowels of their preterites.
137.
| Infin. |
Third Pres. |
Prt. Sing. |
Prt. Pl. |
Ptc. Prt. |
fall)", "fęllr", "fell", "fellu", "fallinn");
add_verbrow("lāta (let)", "lætr", "lēt", "lētu", "lātinn");
add_verbrow("rāða (advise)", "ræðr", "rēð", "rēðu", "rāðinn");
add_verbrow("heita (call)", "heitr", "hēt", "hētu", "heitinn");
add_verbrow("halda (hold)", "hęldr", "helt", "heldu", "haldinn");
add_verbrow("ganga (go)", "gęngr", "gekk", "gengu", "gęnginn");
add_verbrow("fā (get)", "fær", "fekk", "fengu", "fęnginn");
?>
| -------------------------- |
increase)", "eykr", "jōk", "jōku", "aukinn");
add_verbrow("būa (dwell)", "bȳr", "bjō", "bjoggu", "būinn");
add_verbrow("hǫggva (hew)", "hǫggr", "hjō", "hjoggu", "hǫggvinn");
add_verbrow("hlaupa (leap)", "hleypr", "hljōp", "hljōpu", "hlaupinn");
?>
138. The following have weak preterites in r:
| Infin. |
Third Pres. |
Prt. Sing. |
Prt. Pl. |
Ptc. Prt. |
grow)", "grœr", "gröri", "gröru", "grōinn");
add_verbrow("rōa (row)", "rœr", "röri", "röru", "rōinn");
add_verbrow("snūa (twist)", "snȳr", "snöri", "snöru", "snūinn");
?>
139. heita in the passive sense of 'to be named, called' has a
weak present: ek heiti, þū heitir.
140.
| Infin. |
Third Pres. |
Prt. Sing. |
Prt. Pl. |
Ptc. Prt. |
go)", "fęrr", "fōr", "fōru", "farinn");
add_verbrow("grafa (dig)", "gręfr", "grōf", "grōfu", "grafinn");
add_verbrow("hlaða (load)", "hlęðr", "hlōð", "hlōðu", "hlaðinn");
add_verbrow("vaxa (grow)", "vęx", "ōx", "ōxu", "vaxinn");
add_verbrow("standa (stand)", "stęndr", "stōð", "stōðu", "staðinn");
add_verbrow("aka (drive)", "ękr", "ōk", "ōku", "ękinn");
add_verbrow("taka (take)", "tękr", "tōk", "tōku", "tękinn");
add_verbrow("draga (draw)", "dręgr", "drō", "drōgu", "dręginn");
add_verbrow("flā (flay)", "flær", "flō", "flōgu", "flęginn");
add_verbrow("slā (strike)", "slær", "slō", "slōgu", "slęginn");
?>
141. The following have weak presents:
| Infin. |
Third Pres. |
Prt. Sing. |
Prt. Pl. |
Ptc. Prt. |
lift)", "hęfr", "hōf", "hōfu", "hafinn");
add_verbrow("deyja (die)", "deyr", "dō", "dō", "dāinn");
add_verbrow("hlæja (laugh)", "hlær", "hlō", "hlōgu", "hlęginn");
?>
142.
| Infin. |
Third Pres. |
Prt. Sing. |
Prt. Pl. |
Ptc. Prt. |
burst)", "brestr", "brast", "brustu", "brostinn");
add_verbrow("hverfa (turn)", "hverfr", "hvarf", "hurfu", "horfinn");
add_verbrow("svelga (swallow)", "svelgr", "svalg", "sulgu", "sōlginn");
add_verbrow("verða (become)", "verðr", "varð", "urðu", "orðinn");
add_verbrow("skjālfa (shake)", "skelfr", "skalf", "skulfu", "skolfinn");
add_verbrow("drekka (drink)", "drekkr", "drakk", "drukku", "drukkinn");
add_verbrow("finna (find)", "finnr", "fann", "fundu", "fundinn");
add_verbrow("vinna (win)", "vinnr" ,"vann", "unnu", "unninn");
add_verbrow("binda (bind)", "bindr", "batt", "bundu", "bundinn");
add_verbrow("springa (spring)", "springr", "sprakk", "sprungu", "sprunginn");
add_verbrow("stinga (pierce)", "stingr", "stakk", "stungu", "stunginn");
add_verbrow("bregða (pull)", "bregðr", "brā", "brugðu", "brugðinn");
add_verbrow("sökkva (sink)", "sökkr", "sǫkk", "sukku", "sokkinn");
add_verbrow("stökkva (spring)", "stökkr", "stǫkk", "stukku", "stokkinn");
?>
143. The following have weak presents (which makes however no
difference in their conjugation):
| Infin. |
Third Pres. |
Prt. Sing. |
Prt. Pl. |
Ptc. Prt. |
burn)", "bręnnr", "brann", "brunnu", "brunninn");
add_verbrow("ręnna (run)", "ręnnr", "rann", "runnu", "runninn");
?>
144.
| Infin. |
Third Pres. |
Prt. Sing. |
Prt. Pl. |
Ptc. Prt. |
carry)", "berr", "bar", "bāru", "borinn");
add_verbrow("nema (take)", "nemr", "nam", "nāmu", "numinn");
add_verbrow("fela (hide)", "felr", "fal", "fālu", "fōlginn");
add_verbrow("koma (come)", "kömr", "kom", "kvāmu", "kominn");
add_verbrow("sofa (sleep)", "söfr", "svaf", "svāfu", "sofinn");
?>
145.
| Infin. |
Third Pres. |
Prt. Sing. |
Prt. Pl. |
Ptc. Prt. |
kill)", "drepr", "drap", "drāpu", "drepinn");
add_verbrow("gefa (give)", "gefr", "gaf", "gāfu", "gefinn");
add_verbrow("kveða (say)", "kveðr", "kvað", "kvāðu", "kveðinn");
add_verbrow("meta (estimate)", "metr", "mat", "mātu", "metinn");
add_verbrow("reka (drive)", "rekr", "rak", "rāku", "rekinn");
add_verbrow("eta (eat)", "etr", "āt", "ātu", "etinn");
add_verbrow("sjā (see)", "sēr6", "sā", "sā7", "sēnn");
?>
[Footnote 6: sē, sēr, sēr; sjām, sēð, sjā. Subj. sē, sēr, sē;
sēm, sēð, sē.]
[Footnote 7: sām, sāið, sā.]
146. The following have weak presents:--
| Infin. |
Third Pres. |
Prt. Sing. |
Prt. Pl. |
Ptc. Prt. |
ash)", "biðr", "bað", "bāðu", "beðinn");
add_verbrow("sitja (sit)", "sitr", "sat", "sātu", "setinn");
add_verbrow("liggja (lie)", "liggr", "lā", "lāgum", "leginn");
add_verbrow("þiggja (receive)", "þiggr", "þā", "þāgu", "þeginn");
?>
147.
| Infin. |
Third Pres. |
Prt. Sing. |
Prt. Pl. |
Ptc. Prt. |
bite)", "bītr", "beit", "bitu", "bitinn");
add_verbrow("drīfa (drive)", "drīfr", "dreif", "drifu", "drifinn");
add_verbrow("grīpa (grasp)", "grīpr", "greip", "gripu", "gripinn");
add_verbrow("līða (go)", "līðr", "leið", "liðu", "liðinn");
add_verbrow("līta (look)", "lītr", "leit", "litu", "litinn");
add_verbrow("rīða (ride)", "rīðr", "reið", "riðu", "riðinn");
add_verbrow("sīga (sink)", "sīgr", "seig", "sigu", "siginn");
add_verbrow("slīta (tear)", "slītr", "sleit", "slitu", "slitinn");
add_verbrow("stīga (advance)", "stīgr", "steig", "stigu", "stiginn");
add_verbrow("bīða (wait)", "bīðr", "beið", "biðu", "beiðnn");
?>
148. The following has a weak present:
| Infin. |
Third Pres. |
Prt. Sing. |
Prt. Pl. |
Ptc. Prt. |
move)", "vīkr", "veik", "viku", "vikinn");
?>
149.
| Infin. |
Third Pres. |
Prt. Sing. |
Prt. Pl. |
Ptc. Prt. |
offer)", "bȳðr", "bauð", "buðu", "boðinn");
add_verbrow("brjōta (break)", "brȳtr", "braut", "brutu", "brotinn");
add_verbrow("fljōta (float)", "flȳtr", "flaut", "flutu", "flotinn");
add_verbrow("hljōta (receive)", "hlȳtr", "hlaut", "hlutu", "hlotinn");
add_verbrow("kjōsa (choose)", "kȳss", "kaus", "kusum", "kosinn");
add_verbrow("njōta (enjoy)", "nȳtr", "naut", "nutu", "notinn");
add_verbrow("skjōta (shoot)", "skȳtr", "skaut", "skutu", "skotinn");
add_verbrow("drjūpa (drop)", "drȳpr", "draup", "drupu", "dropinn");
add_verbrow("ljūga (tell lies)", "lȳgr", "laug", "lugu", "loginn");
add_verbrow("lūka (close)", "lȳkr", "lauk", "luku", "lokinn");
add_verbrow("lūta (bend)", "lȳtr", "laut", "lutu", "lotinn");
add_verbrow("fljūga (fly)", "flȳgr", "flō", "flugu", "floginn");
?>
150. There are three conjugations of weak verbs. All those of
the first conjugation have mutated vowels in the pres., and form
their pret. with ð (d, t): heyra (hear),
heyrða. Those of the second form their pret. in the same
way, but have unmutated vowels in the pres.: hafa (have)
hafða. Those of the third form their pret. in -aða:
kalla (call), kallaða.
151.
Imper. sg. 1. heyr; pl. 1. heyr-um, 2. heyr-ið.
Partic. pres. heyr-andi; pret. heyr-ðr.
Infin. heyr-a.
Imper. sg. 2. heyr-sk; pl. 1. heyr-umk, 2. heyr-izk.
Partic. pres. heyr-andisk; pret. heyr-zk neut.
Infin. heyr-ask.
152. The inflectional ð becomes d after long syllables ending
in l or n: sigla (sail), siglda; nęfna
(name), nęfnda, nęfndr.
153. -ðð becomes dd: leiða (lead), leidda.
154. ð after s and t becomes t: reisa
(raise), reista; mœta (meet), mœtta. Also in a few
verbs in l, n: mæla (speak), mælta;
spęnna (buckle), spęnta.
155. After nd and pt it is dropped: sęnda (send),
sęnda, sęndr; lypta (lift), lypta.
156. It is preserved in such verbs as the following: dœma
(judge), dœmða; fœra (lead), fœrða; hęrða
(harden), hęrða; hleypa (gallop), hleypða.
157. All these verbs have j preceded by a short syllable
(tęlja), or a long vowel without any cons. after it (dȳja), or
gg (lęggja); the j being kept before a and
u, as in the pres. ind. of spyrja (ask): spyr,
spyrr, spyrr; spyrjum, spyrið,
spyrja, pres. subj. 1 sg. ek spyrja; they unmutate
their vowel in the pret. and ptc. pret. (spurða, spurðr), the
mutation being restored in the pret. subj. spyrða,
spyrðir, etc. The ptc. pret. often has an i before the
ð.
strike)", "barða", "barðr");
add_threecol("lęggja (lay)", "lagða", "lag(i)ðr");
add_threecol("tęlja (tell)", "talða", "tal(i)ðr");
add_threecol("vękja (wake)", "vakða", "vakðr");
add_threecol("flytja (remove)", "flutta", "fluttr");
add_threecol("dȳja (shake)", "dūða", "dūðr");
?>
158. The following keep the mutated vowel throughout:
sell)", "sęlda", "sęldr");
add_threecol("sętja (set)", "sętta", "sęttr");
?>
159. The following are irregular:
seek)", "sōtta", "sōttr");
add_threecol("þykkja (seem)", "þōtta", "þōttr");
?>
Subj. pret. sœtta, þœtta.
160. The following has an adj. for its partic. pret.:
make)", "gǫ̈rða", "gǫ̈rr.");
?>
161. The few verbs of this class are conjugated like those of
conj. I, except that some of them have imperatives in -i:
vaki, þęfi; uni. lifa, sęgja
have imper. lif, sęg. They mutate the vowel of the
pret. subj. (ynða). Their partic. pret. generally occurs only in
the neut.; sometimes the a is dropped.
live)", "lifi", "lifða", "lifat");
add_fourcol("una (be contented)", "uni", "unða", "unat");
add_fourcol("skorta (be wanting)", "skorti", "skorta", "skort");
add_fourcol("þola (endure)", "þoli", "þolða", "þolat");
add_fourcol("þora (dare)", "þori", "þorða", "þorat");
add_fourcol("nā (attain)", "nāi", "nāða", "nāðr, nāit");
?>
162. The following show mutation:
say)", "sęgi", "sagða", "sagðr");
add_fourcol("þęgja (be silent)", "þęgi", "þagða", "þagat");
add_fourcol("hafa (have)", "hęfi", "hafða", "hafðr");
add_fourcol("kaupa (buy)", "kaupi", "keypta", "keyptr");
?>
163. The present indic. of the first three is as follows:
164. The rest of hafa is regular. Pres. subj. hafa,
hafir, hafi; hafim, hafið, hafi.
Pret. indic. hafða, hafðir, hafði; hǫfdum,
hǫfðuð, hǫfðu. Pret. subj. hęfða, hęfðir,
hęfði; hęfðim, hęfðið, hęfði. Imper.
haf, hǫfum, hafið. Ptc. hafandi, hafðr.
Imper. sing. 2. kall-a; plur. 1. kǫll-um, 2. kall-ið.
Partic. pres. kall-andi; pret. kallaðr (neut. kallat).
Infin. kalla.
Imper. sing. 2. kall-ask; pl. 1. kǫll-umk, 2. kall-izk.
Partic. pres. kall-andisk; pret. kall-azk neut.
Infin. kall-ask.
165. So also byrja (begin), hęrja (make war), vakna
(awake).
166. These have old strong preterites for their presents,
from which new weak preterites are formed.
| Infin. |
Pres. Sg. |
Pres. Pl. |
Prt. |
Ptc. |
possess)", "ā", "eigu", "ātta", "āttr");
add_verbrow("kunna (can)", "kann", "kunnu", "kunna", "kunnat n.");
add_verbrow("mega (can)", "mā", "megu", "mātta", "mātt n.");
add_verbrow("muna (remember)", "man", "munu", "munða", "munat n.");
add_verbrow("munu (will)", "mun", "munu", "munða", "----");
add_verbrow("skulu (shall)", "skal", "skulu", "skylda", "skyldr");
add_verbrow("þurfa (need)", "þarf", "þurfu", "þurfta", "þurft n.");
add_verbrow("unna (love)", "ann", "unnu", "unna", "unnt n.");
add_verbrow("vita (know)", "veit", "vitu", "vissa", "vitaðr");
?>
167. Of these verbs munu and skulu have preterite infinitives:
mundu, skyldu.
168. Vilja (will):
Subj. pres. vili. Pret. ind. vilda. Ptc. prt. viljat.
169. Vera (be):
Imper. sg. ver; pl. verið. Ptc. prt. verit n.
170. Composition with the genitive is very frequent in Icelandic.
Thus by the side of skip-stjōrn (ship-steering) we find
skips-brot (ship's breaking, shipwreck), skipa-hęrr (army of
ships, fleet). Genitival composition often expresses possession,
as in konungs-skip (king's ship).
171. Prefixes are much less used in Icelandic than in Old
English.
al- 'quite,' 'very': al-būinn 'quite ready,' al-snotr
'very clever.'
all- 'all,' 'very': all-valdr 'all-ruler, monarch,'
all-harðr 'very hard,' all-stōrum 'very greatly.'
and- 'against': and-lit 'countenance' (lita, look),
and-svar 'answer.'
fjǫl- 'many': fjǫl-męnni 'multitude' (maðr, man).
mis- 'mis-': mis-līka 'displease.'
ū- 'un-': ū-friðr 'war' (friðr, peace), ū-happ
'misfortune' (happ luck).
172. -ingr, -ingi, -ing: vīkingr 'pirate,' hǫfðingi
'chief,' kęrling 'old woman.'
173. -ð, fem. with mutation: fęgrð 'beauty' (fagr,
fair), fęrð 'journey' (fara, go), lęngð 'length'
(langr, long).
-ing, fem.: svipting 'pulling,' vīking 'piracy,'
virðing 'honour.'
-leikr, masc.: kœr-leikr 'affection' (hœrr, dear),
skjōt-leikr 'speed' (skjōtr, swift).
-an, -un, fem.: skipan 'arrangement,' skęmtun
'amusement.'
174. -ugr: rāðugr 'sagacious,' þrūðugr 'strong.'
-ōttr: kollōttr 'bald,' ǫndōttr 'fierce.'
-lauss '-less': fē-lauss 'moneyless,' ōtta-lauss
'without fear.'
-ligr '-ly': undr-ligr 'wonderful,' sann-ligr
'probable' (sannr, true).
-samr: līkn-samr 'gracious,' skyn-samr 'intelligent.'
-verðr '-ward': ofan-verðr 'upper.'
175. -na: brotna 'be broken' (brotinn, broken),
hvītna 'become white,' vakna 'awake.' Used to form
intransitive and inchoative verbs of the third conj.
176. -liga '-ly': undar-liga 'wonderfully,' stęrk-liga
'strongly' (stęrkr, strong).
-um, dat. pl.: stōrum 'greatly' (stōrr, great).
177. Icelandic syntax greatly resembles Old English, but has
several peculiarities of its own.
178. Concord is carried out very strictly in Icelandic: allir
męnn vāru būnir 'all the men were ready,' allir vāru drepnir
'all were killed.'
179. A plural adj. or pronoun referring to two nouns of different
(natural or grammatical) gender is always put in the neuter: þā
gekk hann upp, ok með honum Loki (masc.), ok Þjālfi (masc.),
ok Rǫskva (fem.). þā er þau (neut.) hǫfðu lītla hrið
gęngit... 'he landed, and with him L., and Þ., and R. When they
had walked for some time...'
180. The extensive use of the instrumental dative is very
characteristic of Icelandic: whenever the direct object of a verb
can be considered as the instrument of the action expressed by
the verb, it is put in the dative, as in kasta spjōti 'throw a
spear' (lit. 'throw with a spear'), hann helt hamarskaptinu
'he grasped the handle of the hammer,' heita þvī 'promise
that,' jāta þvī 'agree to that.'
181. The weak form of adjectives is used as in O.E. after the
definite article, þessi and other demonstratives. annarr
(other) is always strong.
182., An adj. is often set in apposition to a following noun to
denote part of it: eiga hālft dȳrit 'to have half of the
animal,' ǫnnur þau 'the rest of them,' of miðja nātt 'in the
middle of the night.'
183. sā is often put pleonastically before the definite article
inn, both before and after the subst.: sā inn ungi maðr 'that
young man,' hafit þat it djūpa 'the deep sea.'
184. The definite article is generally not expressed at all, or
else einn, einnhvęrr is used.
185. A noun (often a proper name) is often put in apposition to a
dual pron. of the first and second persons, or a plur. of the
third person: þit fēlagar, 'thou and thy companions,' með
þeim Āka 'with him and Āki.' Similarly stęndr Þōrr upp ok þeir
fēlagar 'Thor and his companions get up.'
186. The plurals vēr, þēr are sometimes used instead of the
singulars ek, þū, especially when a king is speaking or being
spoken to.
187. sik and sēr are used in a strictly reflexive sense,
referring back to the subject of the sentence, like se in
Latin: Þorr bauð honum til matar með sēr 'Thor asked him to
supper with him.'
188. The tenses for which there is no inflection in the active,
and all those of the passive, are formed by the auxiliaries
skal (shall), hafa (have), vera (be) with the infin.
and ptc. pret., much as in modern English.
189. The historical present is much used, often alternating
abruptly with the preterite.
190. The middle voice is used: (1) in a purely reflexive sense:
spara 'spare,' sparask 'spare oneself, reserve one's
strength.' (2) intransitively: būa 'prepare,' būask 'become
ready, be ready'; sętja 'set,' sętjask 'sit down';
sȳna 'show,' sȳnask 'appear, seem.' (3) reciprocally:
bęrja 'strike,' bęrjask 'fight'; hitta, 'find,'
hittask 'meet.' In other cases it specializes the meaning of
the verb, often emphasizing the idea of energy or effort: koma
'come,' komask 'make one's way.'
191. The impersonal form of expression is widely used in
Icelandic: rak ā storm (acc.) fyrir þeim 'a storm was driven
in their face.'
192. The indef. 'one' is expressed in the same way by the third
pers. sg., and this form of expression is often used when the
subject is perfectly definite: ok freista skal þessar īþrōttar
'and this feat shall be tried (by you).'
193. The abrupt change from the indirect to the direct narration
is very common: Haraldi konungi var sagt at þar var komit
bjarndȳri, 'ok ā Īslęnzkr maðr,' 'King Harold was told that a
bear had arrived, and that an Icelander owned it.' The direct
narration is also used after at (that): hann svarar at 'ek
skal rīða til Hęljar' 'he answers that he will ride to Hel.'
Þat er upp-haf þessa māls at Ǫkuþōrr
fōr með hafra sīna
ok reið, ok með honum sā āss er Loki er kallaðr; koma
þeir at kveldi til eins bōnda ok fā þar nātt-stað. En um
kveldit tōk Þōrr hafra sīna, ok skar bāða; ęptir þat vāru
þeir flęgnir ok bornir til kętils; en er
soðit var, þā sęttisk
Þōrr til nātt-verðar ok þeir lags-męnn. Þōrr bauð til matar
með sēr bōndanum, ok konu hans, ok bǫrnum þeira; sonr
bōnda hēt Þjālfi, en Rǫskva dōttir. Þā lagði Þōrr hafr-
stǫkurnar utar frā eldinum, ok mælti at bōndi ok heima-męnn
hans skyldu kasta ā hafrstǫkurnar beinunum. Þjālfi, sonr
bōnda, helt ā lær-lęgg hafrsins, ok
sprętti ā knīfi sīnum, ok
braut
til męrgjar. Þōrr dvalðisk þar of nāttina; en ī ōttu
fyrir dag stōð hann upp, ok klæddi sik, tōk hamarinn
Mjǫllni ok brā upp, ok vīgði hafrstǫkurnar; stōðu þā upp
hafrarnir, ok var þā annarr haltr ęptra fœti. Þat fann Þōrr,
ok talði at bōndinn eða hans hjōn mundi eigi skynsamliga
hafa farit með beinum hafrsins: kęnnir hann at brotinn var
lærlęggrinn. Eigi þarf langt frā þvī at sęgja: vita męgu þat
allir hvęrsu hræddr bōndinn mundi vera, er hann sā at Þōrr
lēt sīga brȳnnar ofan fyrir augun; en
þat er sā augnanna,
þā hugðisk hann falla mundu fyrir sjōninni einni samt;
hann
hęrði hęndrnar at hamar-skaptinu svā at hvītnuðu knūarnir.
En bōndinn gǫ̈rði sem vān var, ok ǫll hjōnin: kǫlluðu āka-
fliga, bāðu sēr friðar, buðu at fyrir kvæmi alt þat er þau
āttu. En er hann sā hræzlu þeira, þā gekk af honum
mōðrinn, ok sefaðisk hann; ok tōk af þeim ī sætt bǫrn
þeira, Þjālfa ok Rǫsku, ok gǫ̈rðusk þau þā skyldir þjōnustu-
męnn Þōrs, ok fylgja þau honum jafnan sīðan.
Lēt hann þar ęptir hafra, ok byrjaði fęrðina austr ī
Jǫtun-heima, ok alt til hafsins; ok þā fōr hann ūt yfir
hafit þat it djūpa; en er hann kom til lands, þā gekk hann
upp, ok með honum Loki, ok Þjālfi, ok Rǫskva. Þā er þau
hǫfðu lītla hrīð gęngit, varð fyrir þeim mǫrk stōr; gengu
þau þann dag allan
til myrkrs. Þjālfi var allra manna
fōt-hvatastr; hann bar kȳl Þōrs, en til vista var eigi gott.
Þā er myrkt var orðit, leituðu
þeir sēr til nāttstaðar, ok
fundu fyrir sēr skāla nakkvarn mjǫk mikinn, vāru dyrr ā
ęnda, ok jafn-breiðar skālanum; þar leituðu þeir sēr nātt-
bōls. En of miðja nātt varð land-skjālfti mikill, gekk jǫrðin
undir þeim skykkjum, ok skalf hūsit. Þā stōð Þōrr upp, ok
hēt ā lagsmęnn sīna; ok leituðusk fyrir, ok fundu af-hūs til
hœgri handar i miðjum skālanum, ok gengu þannig; sęttisk
Þōrr ī dyrrin, en ǫnnur þau vāru innar frā honum, ok vāru
þau hrædd, en Þōrr helt hamarskaptinu, ok hugði at vęrja
sik; þā heyrðu þau ym mikinn ok gnȳ. En er kom at
dagan, þā gekk Þōrr ūt, ok
sēr hvar lā maðr skamt frā
honum ī skōginum, ok var sā eigi lītill; hann svaf, ok hraut
stęrkliga. Þā þōttisk Þōrr skiIja hvat lātum verit hafði of
nāttina; hann spęnnir sik męgingjǫrðum, ok ōx honum
āsmęgin; en ī þvī vaknar maðr sā, ok stōð skjōtt upp; en
þā er sagt at Þōr varð bilt
einu sinni at slā hann með ham-
rinum; ok spurði hann at nafni, en sā
nęfndisk Skrȳmir:
'en eigi þarf ek,' sagði hann, 'at spyrja þik at nafni: kęnni
ek at þū ert Āsaþōrr; en hvārt hęfir þū dręgit ā braut hanzka
minn?' Seildisk þā Skrȳmir til, ok tōk upp hanzka sinn;
sēr Þōrr þā at þat hafði hann haft of nāttina fyrir skāla, en
afhūsit þat var þumlungrinn hanzkans. Skrȳmir spurði ef
Þōrr vildi hafa fǫru-neyti hans, en Þōrr jātti þvī. Þā tōk
Skrȳmir ok leysti nestbagga sinn, ok bjōsk til at eta dǫgurð,
en Þōrr ī ǫðrum stað ok hans fēlagar. Skrȳmir bauð þā at
þeir lęgði mǫtu-neyti sitt, en Þōrr jātti þvī; þā batt Skrȳmir
nest þeira alt ī einn bagga, ok lagði ā bak sēr; hann gekk
fyrir of daginn, ok steig hęldr stōrum, en sīðan at kveldi
leitaði Skrȳmir þeim nāttstaðar undir eik nakkvarri mikilli.
Þā mælti Skrȳmir til Þōrs at hann vill lęggjask niðr at
sofna; 'en þēr takið nest-baggann, ok
būið til nātt-verðar
yðr.' Þvī næst sofnar Skrȳmir, ok hraut fast; en Þōrr tōk
nest-baggann ok skal leysa; en svā er at sęgja, sem ū-trūligt
mun þykkja, at engi knūt fekk hann leyst, ok engi ālar-
ęndann hreyft, svā at þā væri lausari en āðr. Ok er hann
sēr at þetta verk mā eigi nȳtask, þā varð hann reiðr, greip
þā hamarinn Mjǫllni tveim hǫndum, ok steig fram ǫðrum
fœti at þar er Skrȳmir lā, ok lȳstr ī hǫfuð honum; en
Skrȳmir vaknar, ok spyrr hvārt laufs-blað nakkvat felli ī
hǫfuð honum, eða hvārt þeir hęfði þā matazk, ok sē būnir
til rękkna. Þōrr sęgir at þeir munu þā sofa ganga. Ganga
þau þā undir aðra eik.
Er þat þēr satt at sęgja, at ekki var
þā ōttalaust at sofa. En at miðri nātt þā heyrir Þōrr at
Skrȳmir hrȳtr, ok söfr fast, svā at dunar ī skōginum. Þā
stęndr hann upp, ok gęngr til hans, reiðir hamarinn tītt ok
hart, ok lȳstr ofan ī miðjan hvirfil honum; hann kęnnir at
hamars-muðrinn sökkr djūpt ī hǫfuðit. En ī þvī bili vaknar
Skrȳmir, ok mælti: 'hvat er nū? fell akarn nakkvat ī hǫfuð
mēr? eða hvat er tītt um þik, Þōrr?' En Þōrr gekk aptr
skyndiliga, ok svarar at hann var þā nȳvaknaðr, sagði at þā
var mið nātt, ok enn væri māl at sofa. Þā hugsaði Þōrr þat,
ef hann kvæmi svā ī fœri at slā hann it þriðja hǫgg, at aldri
skyldi hann
sjā sik sīðan; liggr nū ok gætir ef Skrȳmir
sofnaði fast. En lītlu fyrir dagan þā heyrir hann at Skrȳmir
mun sofnat hafa; stęndr þā upp, ok hleypr at honum, reiðir
þā hamarinn af ǫllu afli ok lȳstr ā þunn-vangann þann er
upp vissi; sökkr þā hamarrinn upp at skaptinu. En Skrȳ-
mir sęttisk upp, ok strauk of vangann, ok mælti: 'hvārt
munu fuglar nakkvarir sitja ī trēnu yfir mēr? mik grunaði,
er ek vaknaða, at tros nakkvat af kvistunum felli ī hǫfuð
mēr; hvārt vakir þū, Þōrr? Māl mun vera upp at standa
ok klæðask, en ekki eigu þēr nū langa leið fram til borgar-
innar er kǫlluð er Ūt-garðr. Heyrt hęfi ek at þēr hafið
kvisat ī milli yðvar at ek væra ekki lītill maðr vęxti, en sjā
skulu þēr þar stœrri męnn, er þēr komið ī Ūtgarð. Nū mun
ek rāða yðr heil-ræði: lāti þēr eigi stōrliga yfir yðr, ekki
munu hirðmęnn Ūtgarða-loka vel þola þvīlīkum kǫgur-
sveinum kǫpur-yrði; en at ǫðrum kosti hverfið aptr, ok
þann ætla ek yðr bętra af at taka. En ef þēr vilið fram
fara, þā stęfni þēr ī austr, en ek ā nū norðr leið til fjalla
þessa er nū munu þēr sjā mega.' Tękr Skrȳmir nest-bag-
garm, ok kastar ā bak sēr, ok snȳr þvęrs ā braut ī skōginn
frā þeim, ok er þess eigi getit
at æsirnir bæði þā heila
hittask.
Þōrr fōr fram ā leið ok þeir fēlagar, ok gekk fram til miðs
dags; þā sā þeir borg standa ā vǫllum nǫkkurum, ok
sęttu
hnakkann ā bak sēr aptr, āðr þeir fengu sēt yfir upp; ganga
til borgarinnar, ok var grind fyri borg-hliðinu, ok lokin aptr.
Þōrr gekk ā grindina, ok fekk eigi upp lokit; en er þeir
þreyttu at komask ī borgina, þā smugu þeir milli spalanna
ok kōmu svā inn; sā þā hǫll mikla, ok gengu þannig; var
hurðin opin; þā gengu þeir inn, ok sā þar marga męnn
ā tvā bękki, ok flesta
œrit stōra. Þvī næst koma þeir fyrir
konunginn, Ūtgarðaloka, ok kvǫddu hann, en hann leit seint
til þeira, ok
glotti um tǫnn, ok mælti: 'seint er um langan
veg at spyrja tīðinda, eða
er annan veg en ek hygg, at þessi
svein-stauli sē Ǫkuþōrr? en meiri muntu vera en mēr līzk
þū; eða hvat īþrōtta er þat er þēr fēlagar þykkizk vera við
būnir? Engi skal hēr vera með oss sā er eigi kunni nakkvars
konar list eða kunnandi um fram flesta męnn.' Þā sęgir sā
er sīðast gekk, er Loki heitir: 'kann ek þā īþrōtt, er ek em
al-būinn at reyna, at
engi er hēr sā inni er skjōtara skal eta
mat sinn en ek.' Þā svarar Ūtgarðaloki: 'īþrōtt er þat, ef
þū ęfnir, ok
freista skal þā þessar īþrōttar;' kallaði utar ā
bękkinn at sā er Logi heitir skal ganga ā gōlf fram, ok freista
sīn ī mōti Loka. Þā var tękit trog eitt, ok borit inn ā hallar-
gōlfit, ok fylt af slātri; sęttisk Loki at ǫðrum ęnda, en Logi
at ǫðrum, ok āt hvārr-tvęggja sem tīðast, ok mœttusk ī miðju
troginu; hafði þā Loki etit slātr alt af beinum, en Logi hafði
ok etit slātr alt ok beinin með, ok svā trogit; ok sȳndisk nū
ǫllum sem Loki hęfði lātit leikinn. Þā spyrr Ūtgarðaloki
hvat sā inn ungi maðr kunni leika. En Þjālfi sęgir at hann
mun freista at ręnna skeið nǫkkur við einn-hvęrn þann er
Ūtgarðaloki fær til. Hann sęgir, Ūtgarða]oki, at þetta er
gōð īþrōtt, ok
kallar þess meiri vān at hann sē vel at sēr
būinn of skjōtleikinn, ef hann skal þessa īþrōtt inna; en þō
lætr hann skjōtt þessa skulu freista. Stęndr þā upp Ūtgarða-
loki, ok gęngr ūt, ok var þar gott skeið at ręnna ęptir slēttum
vęlli. Þā kallar Ūtgarðaloki til sīn sveinstaula nakkvarn, er
nęfndr er Hugi, ok bað hann ręnna ī kǫpp við Þjālfa. Þā
taka þeir it fyrsta skeið, ok er Hugi þvī framar at hann
snȳsk aptr ī mōti honum at skeiðs ęnda. Þā mælti Ūtgarða-
loki: 'þurfa muntu, Þjālfi, at lęggja þik meir fram, ef þū
skalt vinna leikinn; en þō er þat satt, at ekki hafa hēr komit
þeir męnn er mēr þykkja
fōthvatari en svā.' Þā taka þeir
aptr annat skeið, ok þā er Hugi er kominn til skeiðs ęnda,
ok hann snȳsk aptr, þā var langt kōlf-skot til Þjālfa. Þā
mælti Ūtgarðaloki: 'vel þykkir mēr Þjālfi ręnna; en eigi
trūi ek honum nū at hann vinni leikinn, en nū mun reyna,
er þeir ręnna it þriðja skeiðit.' Þā taka þeir ęnn skeið; en
er Hugi er kominn til skeiðs ęnda ok snȳsk aptr,
ok er
Þjālfi eigi þā kominn ā mitt skeiðit; þā sęgja allir at reynt
er um þenna leik. Þā spyrr Ūtgarðaloki Þōr, hvat þeira
īþrōtta mun vera er hann muni vilja birta fyrir þeim, svā
miklar sǫgur sem męnn hafa gǫ̈rt um stōrvirki hans. Þā
mælti Þōrr at hęlzt vill hann þat taka til, at þreyta drykkju
við einnhvęrn mann. Ūtgarðaloki sęgir at þat mā vel vera;
ok gęngr inn ī hǫllina, ok kallar skutil-svein sinn, biðr at
hann taki vītis-horn þat, er hirðmęnn eru vanir at drekka af.
Þvī næst kömr fram skutilsveinn með horninu, ok fær Þōr ī
hǫnd. Þā mælti Ūtgarðaloki: 'af horni þessu þykkir þā
vel drukkit, ef ī einum drykk gęngr af, en sumir męnn
drekka af ī tveim drykkjum, en engi er svā lītill drykkju-
maðr, at eigi gangi af ī þrimr.' Þōrr lītr ā hornit, ok sȳnisk
ekki mikit, ok er þō hęldr langt, en hann er mjǫk þyrstr;
tękr at drekka, ok svelgr allstōrum, ok hyggr at eigi skal
þurfa at lūta optar
at sinni ī hornit. En er
hann þraut
örindit, ok hann
laut ōr horninu, ok sēr hvat leið drykkinum,
ok līzk honum svā, sem all-lītill munr mun vera at nū sē
lægra ī horninu en āðr. Þā mælti Ūtgarðaloki: 'vel er
drukkit, ok eigi til mikit; eigi munda-k trūa, ef mēr væri
sagt frā, at Āsaþōrr mundi eigi meira drykk drekka; en
þō veit ek at þū munt vilja drekka af ī ǫðrum drykk.'
Þōrr svarar engu, sętr hornit ā munn sēr, ok hyggr nū at
hann skal drekka meira drykk, ok þreytir ā drykkjuna, sem
honum vannsk til örindi, ok sēr ęnn at stikillinn hornsins
vill ekki upp svā mjǫk sem honum līkar; ok er hann tōk
hornit af munni sēr ok sēr, līzk honum nū svā, sem minna
hafi þorrit en ī inu fyrra sinni; er nū gott beranda borð
ā horninu. Þā mælti Ūtgarðaloki: 'hvat er nū, Þōrr?
muntu nū eigi sparask til eins drykkjar meira en þēr mun
hagr ā vera? Svā līzk mēr, ef þū skalt nū drekka af horninu
inn þriðja drykkinn, sem þessi mun
mestr ætlaðr; en ekki
muntu mega hēr með oss heita svā mikill maðr sem æsir
kalla þik, ef þū gǫ̈rir eigi meira af þēr um aðra leika en mēr
līzk sem um þenna mun vera.' Þā varð Þōrr reiðr, sętr
hornit ā munn sēr, ok drekkr sem ākafligast mā hann, ok
þreytir sem lęngst ā drykkinn; en er hann sā ī hornit, þā
hafði nū hęlzt nakkvat munr ā fęngizk, ok þā bȳðr hann upp
hornit, ok vill eigi drekka meira. Þā mælti Ūtgarðaloki:
'auð-sēt er nū at māttr þinn er ekki svā mikill sem vēr
hugðum; en vill-tu freista um fleiri leika? Sjā mā nū, at
ekki nȳtir þū hēr af.' Þōrr svarar: 'freista mā ek ęnn of
nakkvara leika, en undarliga mundi mēr þykkja, þā er ek var
heima með āsum, ef þvīlīkir drykkir væri svā lītlir kallaðir. En
hvat leik vili þēr nū bjōða mēr?' Þā mælti Ūtgarðaloki: 'þat
gǫ̈ra hēr ungir sveinar er lītit mark mun at þykkja, at hęfja
upp af jǫrðu kǫtt minn; en eigi munda-k kunna at mæla
þvīlīkt við Āsaþōr, ef ek hęfða eigi sēt fyrr at þū ert miklu
minni fyrir þēr en ek hugða.' Þvī næst hljōp fram kǫttr
einn grār ā hallargōlfit, ok hęldr mikill; en Þōrr gekk til, ok
tōk hęndi sinni niðr undir miðjan kviðinn, ok lypti upp, en
kǫttrinn beygði kęnginn, svā sem Þōrr rētti upp hǫndina; en
er Þōrr seildisk svā langt upp sem hann mātti lęngst, þā lētti
kǫttrinn einum fœti, ok fær Þōrr eigi framit þenna leik. Þā
mælti Ūtgarðaloki: 'svā fōr þessi leikr sem mik varði;
kǫttrinn er hęldr mikill, en Þōrr er lāgr ok lītill hjā stōr-
męnni þvī sem hēr er með oss.' Þā mælti Þōrr: 'svā lītinn
sem pēr kallið mik, þā gangi nū til einnhvęrr, ok fāisk við
mik; nū em ek reiðr.' Þā svarar Ūtgarðaloki, ok litask um
ā bękkina, ok mælti: 'eigi sē ek þann mann hēr inni, er
eigi mun lītil-ræði ī þykkja at fāsk við þik;' ok ęnn mælti
hann: 'sjām fyrst,
kalli mēr hingat kęrlinguna, fōstru mīna
Ęlli, ok fāisk Þōrr við hana, ef hann vill; fęlt hęfir hon þā
męnn er mēr hafa litizk eigi ū-stęrkligri en Þōrr er.' Þvī
næst gekk ī hǫllina kęrling ein gǫmul. Þā mælti Ūtgar-
ðaloki, at hon skal taka fang við Āsaþōr. Ekki er langt um.
at gǫ̈ra: svā fōr fang þat at þvī harðara er Þōrr knūðisk at
fanginu, þvī fastara stōð hon; þā tōk kęrling at leita til
þragða, ok varð Þōrr þā lauss ā fōtum, ok vāru þær svip-
tingar all-harðar, ok eigi lęngi āðr en Þōrr fell ā knē ǫðrum
fœti. Þā gekk til Ūtgarðaloki, bað þau hætta fanginu, ok
sagði svā, at Þōrr mundi eigi þurfa at bjōða fleirum mǫnnum
fang ī hans hǫll; var þā ok liðit ā nātt, vīsaði Ūtgarðaloki
Þōr ok þeim fēlǫgum til sætis, ok dvęljask þar nātt-langt ī
gōðum fagnaði.
En at morgni, þegar dagaði, stęndr Þōrr upp ok þeir
fēlagar, klæða sik, ok eru būnir braut at ganga. Þā kom
þar Ūtgarðaloki, ok lēt sętja þeim borð; skorti þā eigi
gōðan fagnað, mat ok drykk. En er þeir hafa matazk, þā
snūask þeir til fęrðar. Ūtgarðaloki fylgir þeim ūt, gęngr
með þeim braut ōr borginni; en at skilnaði þā mælti Ūtgar-
ðaloki til Þōrs, ok spyrr hvęrnig honum þykkir fęrð sīn
orðin, eða hvārt hann hęfir hitt rīkara mann nakkvarn en
sik. Þōrr svarar at eigi mun hann þat sęgja, at eigi hafi
hann mikla ū-sœmð farit ī þeira við-skiptum; 'en
þō veit
ek at þēr munuð kalla mik lītinn mann fyrir mēr, ok uni ek
þvī illa.' Þā mælti Ūtgarðaloki: 'nū skal sęgja þēr it sanna,
er þū ert ūt kominn ōr borginni--ok ef ek lifi ok mega-k
rāða, þā skaltu aldri optar ī hana koma; ok þat veit trūa
mīn, at aldri hęfðir þū ī hana komit, ef ek hęfða vitat āðr at
þū hęfðir svā mikinn krapt með þēr, ok þū hafðir svā nær
haft oss mikilli ū-fœru. En sjōn-hvęrfingar hęfi ek gǫ̈rt þēr,
svā at fyrsta sinn, er ek fann þik ā skōginum, kom ek til
fundar við yðr; ok þā er þū skyldir leysa nestbaggann, þā
hafða-k bundit með gres-jārni, en þū fannt eigi hvar upp
skyldi lūka. En þvī næst laust þū mik með hamrinum þrjū
hǫgg, ok var it fyrsta minst, ok var þō svā mikit, at mēr
mundi ęndask til bana, ef ā hęfði komit; en þar er þū sātt
hjā hǫll minni set-berg, ok þar sātt-u ofan ī þrjā dala fer-
skeytta ok einn djūpastan, þat vāru hamarspor þin; setber-
ginu brā ek fyrir hǫggin en eigi sātt þū þat. Svā var ok of
leikana, er þēr þreyttuð við hirðmęnn mīna. Þā var þat it
fyrsta, er Loki gǫ̈rði; hann var mjǫk soltinn, ok āt tītt; en
sā er Logi hēt, þat var villi-eldr, ok bręndi hann eigi seinna
slātrit en trogit. En er Þjālfi þreytti rāsina við þann er
Hugi hēt, þat var hugi minn, ok var Þjālfa eigi vænt at
þreyta skjōt-fœri við hann. En er þū drakkt af horninu, ok
þōtti þēr seint līða,--en þat veit trūa mīn, at þā varð þat
undr, er ek munda eigi trūa at vera mætti; annarr ęndir
hornsins var ūt ī hafi, en þat sāttu eigi; en nū, er þū kömr
til sævarins, þā mun-tu sjā mega, hvęrn þurð þū hęfir drukkit
ā sænum.' Þat eru nū fjǫrur kallaðar. Ok ęnn mælti hann:
'eigi þōtti mēr hitt minna vera vert, er þū lyptir upp kęt-
tinum, ok þēr satt at sęgja, þā hræddusk allir þeir er sā,
er þū lyptir af jǫrðu einum fœtinum; en sā kǫttr var eigi
sem þēr sȳndisk; þat var Miðgarðs-ormr, er liggr um lǫnd
ǫll, ok vannsk honum varliga lęngðin til, at jǫrðina tœki
sporðr ok hǫfuð; ok svā langt seildisk þū upp at skamt var
þā til himins. En hitt var ok mikit undr um fangit, er þū
fekkzk við Ęlli; fyrir þvī at engi hęfir sā orðit, ok engi
mun verða, ef svā gamall er at ęlli bīðr, at eigi komi ęllin
ǫllum til falls. Ok er nū þat sātt at sęgja, at vēr munum
skiljask, ok mun þā bętr hvārratvęggju handar at þēr komið
eigi optar mik at hitta; ek mun ęnn annat sinn vęrja borg
mīna með þvīlīkum vēlum eða ǫðrum, svā at ekki vald munu
þēr ā mēr fā.' En er Þōrr heyrði þessa tǫlu, greip hann til
hamarsins, ok bregðr ā lopt; en er hann skal fram reiða, þā
sēr hann þar hvęrgi Ūtgarðaloka, ok þā snȳsk hann aptr til
borgarinnar, ok ætlask þā fyrir at brjōta borgina; þā sēr
hann þar vǫllu vīða ok fagra, en enga borg. Snȳsk hann
þā aptr, ok fęrr leið sina, til þess er hann kom aptr ī Þrūð-
vanga.
Sveinn konungr tjūgu-skęgg ātti Sigrīði hina stōr-rāðu.
Sigrīðr var hinn mesti ū-vinr Ōlāfs konungs Tryggva-sonar;
ok fann þat til saka at Ōlāfr konungr hafði slitit einka-mālum
við hana, ok lostit hana ī and-lit. Hon ęggjaði mjǫk Svein
konung til at halda orrostu við Ōlāf konung Tryggvason, ok
kom hon svā sīnum for-tǫlum at Sveinn konungr var full-
kominn at gǫ̈ra þetta rāð. Ok snimma um vārit sęndi
Sveinn konungr męnn austr til Svī-þjōðar ā fund Ōlāfs
konungs Svīa-konungs, māgs sīns, ok Eirīks jarls; ok lēt sęgja
þeim at Ōlāfr, Noregs konungr, hafði leiðangr ūti, ok ætlaði
at fara um sumarit til Vind-lands. Fylgði þat orð-sęnding
Dana-konungs, at þeir Svīakonungr ok Eirīkr jarl skyldi
hęr ūti hafa, ok fara til mōts við Svein konung, skyldu
þeir þā allir samt lęggja til orrostu við Ōlāf konung Tryggva-
son. En Ōlāfr Svīakonungr ok Eirīkr jarl vāru þessar
fęrðar al-būnir, ok drōgu þā saman skipa-hęr mikinn af Svīa-
vęldi, fǫru þvī liði suðr til Dan-markar ok kvāmu þar
svā,
at Ōlāfr konungr Tryggvason hafði āðr austr siglt. Þeir
Svīakonungr ok Eirīkr jarl heldu til fundar við Danakonung,
ok hǫfðu þā allir saman ū-grynni hęrs.
Sveinn konungr, þā er hann hafði sęnt ęptir hęrinum,
þā sęndi hann Sigvalda jarl til Vindlands at njōsna um fęrð
Ōlāfs konungs Tryggvasonar, ok gildra svā til, at fundr
þeira Sveins konungs mætti verða. Fęrr þā Sigvaldi jarl
leið sīna, ok kom fram ā Vindlandi, fōr til Jōmsborgar, ok
sīðan ā fund Ōlāfs konungs Tryggvasonar. Vāru þar mikil
vināttu-māl þeira ā meðal, kom jarl sēr ī hinn mesta kærleik
við Ōlāf konung. Āstrīðr kona jarls, dōttir Burizleifs konungs,
var vinr mikill Ōlāfs konungs, ok var þat mjǫk af hinum
fyrrum tęngðum,
er Ōlafr konungr hafði ātt Geiru, systur
hęnnar. Sigvaldi jarl var maðr vitr ok rāðugr; en er hann
kom sēr ī rāða-gęrð við Ōlāf konung, þā dvalði hann mjǫk
fęrðina hans
austan at sigla, ok fann til þess mjǫk ȳmsa hluti.
En lið Ōlāfs konungs lēt geysi illa, ok vāru męnn mjǫk
heim-fūsir, er þeir lāgu albūnir, en veðr byr-væn. Sigvaldi
jarl fekk njōsn leyniliga af Danmǫrk, at þā var austan kominn
hęrr Svīakonungs, ok Eirīkr jarl hafði þā ok būinn sinn hęr,
ok þeir hǫfðingjarnir mundu þā koma austr undir Vindland,
ok þeir hǫfðu ā kveðit, at þeir mundu bīða Ōlāfs konungs
við ey þā er Svǫlðr heitir,
svā þat, at jarl skyldi svā til stilla
at þeir mætti þar finna Ōlāf konung.
Þā kom pati nakkvarr til Vindlands, at Sveinn Dana-
konungr hęfði hęr ūti, ok gǫ̈rðisk brātt sā kurr, at Sveinn
Danakonungr mundi vilja finna Ōlāf konung. En Sigvaldi
jarl sęgir konungi: 'ekki er þat rāð Sveins konungs at
lęggja til bardaga við þik með Dana-hęr einn saman, svā
mikinn hęr sem þēr hafið. En ef yðr er nakkvarr grunr ā
þvī, at ū-friðr
muni fyrir, þā skal ek fylgja yðr með mīnu
liði, ok þōtti þat styrkr vera fyrr, hvar sem Jōms-vīkingar
fylgðu hǫfðingjum; mun ek fā þēr ellifu skip vel skipuð.'
Konungr jātti þessu. Var þā lītit veðr ok hag-stœtt; lēt
konungr þā leysa flotann, ok blāsa til brott-lǫgu. Drōgu
męnn þā segl sīn, ok gengu
meira smā-skipin ǫll, ok sigldu
þau undan ā haf ūt. En jarl sigldi nær konungs-skipinu,
ok kallaði til þeira, bað konung sigla ęptir sēr: 'mēr er
kunnast,' sęgir hann, 'hvar djūpast er um eyja-sundin, en
þēr munuð þess þurfa með þau in stōru skipin.' Sigldi
þā jarl fyrir með sīnum skipum. Hann hafði ellifu skip,
en konungr sigldi ęptir honum með sinum stōr-skipum,
hafði hann þar ok ellifu skip, en allr annarr hęrrinn sigldi
ūt ā hafit. En er Sigvaldi jarl sigldi utan at Svǫlðr, þā
röri ā mōti þeim skūta ein. Þeir sęgja jarli at hęrr Dana-
konungs lā þar ī hǫfninni fyrir þeim. Þā lēt jarl hlaða
seglunum, ok rōa þeir inn undir eyna.
Sveinn Danakonungr ok Ōlāfr Svīakonungr ok Eirīkr
jarl vāru þar þā með allan hęr sinn; þā var fagrt veðr
ok bjart sōl-skin. Gengu þeir nū upp ā hōlminn allir
hǫfðingjar með miklar sveitir manna, ok sā er skipin sigldu
ūt ā hafit mjǫk mǫrg saman. Ok nū sjā þeir hvar siglir
eitt mikit skip ok glæsiligt; þā mæltu bāðir konungarnir:
'þetta er mikit skip ok ākafliga fagrt, þetta mun vera Ormrinn
langi.' Eirīkr jarl svarar ok sęgir: 'ekki er þetta Ormr hinn
langi.' Ok svā var sem hann sagði; þetta skip ātti Eindriði
af Gimsum. Lītlu sīðar sā þeir hvar annat skip sigldi miklu
meira en hit fyrra. Þā mælti Sveinn konungr: 'hræddr er
Ōlāfr Tryggvason nū, eigi þorir hann at sigla með hǫfuðin
ā skipi sīnu.' Þā sęgir Eirīkr jarl: 'ekki er þetta konungs
skip, kęnni ek þetta skip ok seglit, þvī at stafat er seglit, þat
ā Erlingr Skjālgsson; lātum sigla þā, bętra er oss skarð ok
missa ī flota Ōlāfs konungs en þetta skip þar svā būit.' En
stundu sīðar sā þeir ok kęndu skip Sigvalda jarls, ok viku
þan þannig at hōlmanum. Þā sā þeir hvar sigldu þrjū skip,
ok var eitt mikit skip. Mælti þā Sveinn konungr, biðr þā
ganga til skipa sinna, sęgir at þar fęrr Ormrinn langi. Eirīkr
jarl mælti: 'mǫrg hafa þeir ǫnnur stōr skip ok glæsilig en
Orm hinn langa, bīðum ęnn.' Þā mæltu mjǫk margir męnn:
'eigi vill Eirīkr jarl nū bęrjask, ok hęfna fǫður sīns; þetta
er skǫmm mikil, svā at spyrjask mun um ǫll lǫnd, ef vēr
liggjum hēr með jafn-miklu liði, en Ōlāfr konungr sigli ā
hafit ūt hēr hjā oss sjālfum.' En er þeir hǫfðu þetta talat
um hrīð, þā sā þeir hvar sigldu fjogur skip, ok eitt af
þeim var dręki all-mikill ok mjǫk gull-būinn. Þā stōð upp
Sveinn konungr, ok mælti: 'hātt mun Ormrinn bera mik ī
kveld, honum skal ek stȳra.' Þā mæltu margir, at Ormrinn
var furðu mikit skip ok frītt, ok rausn mikil at lāta gǫ̈ra
slīkt skip. Þā mælti Eirīkr jarl, svā at nakkvarir męnn
heyrðu: 'þōtt Ōlāfr konungr hęfði ekki meira skip en þetta,
þā mundi Sveinn konungr þat aldri fā af honum með einn
saman Danahęr.' Dreif þā fōlkit til skipanna, ok rāku af
tjǫldin, ok ætluðu at būask skjōtliga. En er hǫfðingjar rœddu
þetta milli sīn, sem nū er sagt, þā sā þeir, hvar sigldu þrjū
skip all-mikil, ok fjōrða sīðast, ok var þat Ormrinn langi.
En þau hin stōru skip, er āðr hǫfðu siglt, ok þeir hugðu
at Ormrinn væri, þat var hit fyrra Traninn, en hit sīðara
Ormrinn skammi. En þā er þeir sā Orminn langa, kęndu
allir, ok mælti þā engi ī mōt, at þar mundi sigla Ōlāfr
Tryggvason; gengu þā til skipanna, ok skipuðu til at-
lǫgunnar. Vāru þat einkamāl þeira hǫfðingja, Sveins konungs,
Ōlāfs konungs, Eirīks jarls, at sinn þriðjung Noregs skyldi
eignask hvęrr þeira, ef þeir fęldi Ōlāf konung Tryggvason;
en sā þeira hǫfðingja er fyrst gengi ā Orminn, skyldi eignask
alt þat hlut-skipti er þar fengisk, ok hvęrr þeira þau skip
er sjālfr hryði. Eirīkr jarl hafði barða einn geysi mikinn,
er hann var vanr at hafa ī viking; þar var skęgg ā ofan-
verðu barðinu hvārutvęggja, en niðr frā jārn-spǫng þykk ok
svā breið sem barðit, ok tōk alt ī sæ ofan.
Þā er þeir Sigvaldi jarl röru inn undir hōlminn, þā sā
þat þeir Þorkęll dyðrill af Trananum ok aðrir skip-stjōrn-
ar-męnn, þeir er með honum fōru, at jarl snöri skipum
undir hōlmann; þā hlōðu þeir ok seglum, ok röru ęptir
honum, ok kǫlluðu til þeira, spurðu, hvī þeir fōru svā. Jarl
sęgir, at hann vill bīða Ōlāfs konungs: 'ok er meiri vān at
ūfriðr sē fyrir oss.' Lētu þeir þā fljōta skipin, þar til er
Þorkęll nęfja kom með Orminn skamma, ok þau þrjū skip
er honum fylgðu. Ok vāru þeim sǫgð hin sǫmu tīðindi;
hlōðu þeir þā ok sīnum seglum, ok lētu fljōta, ok biðu
Ōlāfs konungs. En þā er konungrinn sigldi innan at hōl-
manum, þā röri allr hęrrinn ūt ā sundit fyrir þā. En er
þeir sā þat, þa bāðu þeir konunginn sigla leið sīna, en
lęggja eigi til orrostu við svā mikinn hęr. Konungr svarar
hātt, ok stōð upp ī lyptingunni: 'lāti ofan seglit, ekki skulu
mīnir męnn hyggja ā flōtta, ek hęfi aldri flȳit ī orrostu, rāði
Guð fyrir līfi mīnu, en aldri mun ek ā flōtta lęggja.' Var svā
gǫ̈rt sem konungr mælti.
Ōlāfr konungr lēt blāsa til sam-lǫgu ǫllum skipum sīnum.
Var konungs skip ī miðju liði, en þar ā annat borð Ormrinn
skammi, en ā annat borð Traninn. En þā er þeir tōku
at tęngja stafna ā Orminum langa ok Orminum skamma,
ok er konungr sā þat, kallaði hann hātt, bað þā lęggja
fram bętr hit mikla skipit, ok lāta þat eigi aptast vera allra
skipa ī hęrinum. Þā svarar Ūlfr hinn rauði: 'ef Orminn
skal þvī lęngra fram lęggja, sem hann er lęngri en ǫnnur
skip, þā mun ā-vint verða um sǫxin ī dag.' Konungr sęgir:
'eigi vissa ek at ek ætta stafnbūann bæði rauðan ok ragan.'
Ūlfr mælti: 'vęr þū eigi meir baki lyptingina en ek mun
stafninn.' Konungr helt ā boga, ok lagði ǫr ā stręng, ok
snöri at Ūlfi. Ūlfr mælti: 'skjōt annan veg, konungr ī þannig
sem meiri er þǫrfin; þēr vinn ek þat er ek vinn.'
Ōlāfr konungr stōð ī lyptingu ā Orminum,
bar hann hātt
mjǫk; hann hafði gyltan skjǫld ok gull-roðinn hjālm; var
hann auð-kęndr frā ǫðrum mǫnnum: hann hafði rauðan
kyrtil stuttan utan yfir brynju. En er Ōlāfr konungr sā at
riðluðusk flotarnir, ok upp vāru sętt męrki fyrir hǫfðingjum,
þā spyrr hann: 'hvęrr er hǫfðingi fyrir liði þvī er gęgnt
oss er?' Honum var sagt at þar var Sveinn konungr
tjūguskęgg með Danahęr. Konungr svarar: 'ekki hræðumk
vēr bleyður þær, engi er hugr ī Dǫnum. En hvęrr hǫfðingi
fylgir þeim męrkjum er þar eru ūt īfrā ā hœgra veg?' Honum
var sagt at þar var Ōlāfr konungr með Svīa-hęr. Ōlāfr
konungr sęgir: 'bętra væri Svīum heima at sleikja um blōt-
bolla sīna en ganga ā Orminn undir vāpn yður. En hvęrir
eigu þau hin stōru skip, er þar liggja ūt ā bak-borða Dǫnum?'
'Þar er,' sęgja þeir 'Eirīkr jarl Hākonar-son.' Þā svaraði
Ōlāfr konungr: 'hann mun þykkjask eiga við oss skapligan
fund, ok oss er vān snarpligrar orrostu af þvī liði; þeir eru
Norð-męnn, sem vēr erum.'
Sīðan greiða konungar at-rōðr. Lagði Sveinn konungr
sitt skip mōti Orminum langa, en Ōlāfr konungr Sœnski
lagði ūt frā, ok stakk stǫfnum at yzta skipi Ōlāfs konungs
Tryggvasonar, en ǫðrum megin Eirīkr jarl. Tōksk þar þā
hǫrð orrosta. Sigvaldi jarl lēt skotta við sīn skip, ok lagði
ekki til orrostu.
Þessi orrosta var hin snarpasta ok all-mann-skœð. Fram-
byggjar ā Orminum langa ok Orminum skamma ok Trananum
fœrðu akkeri ok stafn-ljā ī skip Sveins konungs, en āttu
vāpnin at bera niðr undir fœtr sēr; hruðu þeir ǫll þau skip
er þeir fengu haldit. En konungrinn Sveinn ok þat lið er
undan komsk flȳði ā ǫnnur skip, ok þar næst lǫgðu þeir
frā ōr skot-māli. Ok fōr þessi hęrr svā sem gat Ōlāfr
konungr Tryggvason. Þā lagði þar at ī staðinn Ōlāfr
Svīakonungr; ok þegar er þeir koma nær stōrskipum, þā
fōr þeim sem hinum, at þeir lētu lið mikit ok sum skip sīn,
ok lǫgðu frā við svā būit. En Eirīkr jarl sī-byrði Barðanum
við hit yzta skip Ōlāfs konungs, ok hrauð hann þat, ok hjō
þegar þat ōr tęngslum, en lagði þā at þvī, er þar var næst,
ok barðisk til þess er þat var hroðit. Tōk þā liðit at hlaupa
af hinum smærum skipunum, ok upp ā stōrskipin. En Eirīkr
jarl hjō hvęrt ōr tęngslunum, svā sem hroðit var. En Danir
ok Svīar lǫgðu þā ī skotmāl ok ǫllum megin at skipum Ōlāfs
konungs, en Eirīkr jarl lā āvalt sībyrt við skipin, ok ātti
hǫgg-orrostu. En svā sem męnn fellu ā skipum hans, þā
gengu aðrir upp ī staðinn, Svīar ok Danir. Þā var orrosta
hin snarpasta, ok fell þā mjǫk liðit, ok kom svā at lykðum,
at ǫll vāru hroðin skip Ōlāfs konungs Tryggvasonar nema
Ormrinn langi; var þar þā alt lið ā komit, þat er vīgt var
hans manna. Þā lagði Eirīkr jarl Barðanum at Orminum
langa sībyrt, ok var þar hǫggorrosta.
Eirlīkr jarl var ī fyrir-rūmi ā skipi sīnu, ok var þar fylkt
með skjald-borg. Var þā bæði hǫggorrosta, ok spjōtum lagit,
ok kastat ǫllu þvī er til vāpna var, en sumir skutu boga-skoti
eða hand-skoti. Var þa svā mikill vāpnaburðr ā Orminn, at
varla mātti hlīfum við koma, er svā þykt flugu spjōt ok ǫrvar;
þvī at ǫllum megin lǫgðu hęrskip at Orminum. En męnn
Ōlāfs konungs vāru þā svā ōðir, at þeir hljōpu upp ā borðin,
til þess at nā með sverðs-hǫggum at drepa fōlkit. En margir
lǫgðu eigi svā undir Orminn, at þeir vildi ī hǫggorrostu vera.
En Ōlāfs męnn gengu flestir ūt af borðunum, ok gāðu eigi
annars en þeir bęrðisk ā slēttum vęlli, ok sukku niðr með
vāpnum sīnum.
Einarr þambar-skęlfir var ā Orminum aptr ī krappa-rūmi;
hann skaut af boga, ok var allra manna harð-skeytastr.
Einarr skaut at Eirīki jarli, ok laust ī stȳris-hnakkann fyrir
ofan hǫfuð jarli, ok gekk alt upp ā reyr-bǫndin. Jarl leit til,
ok spurði ef þeir vissi, hvęrr skaut. En jafn-skjōtt kom
ǫnnur ǫr svā nær jarli, at flaug milli sīðunna ok handarinnar,
ok svā aptr ī hǫfða-fjǫlina, at langt stōð ūt broddrinn. Þā
mælti jarl við mann þann er sumir nęfna Finn, en sumir
sęgja at hann væri Finskr, sā var hinn mesti bog-maðr:
'skjōt-tu mann þann hinn mikla ī krapparūminu!' Finnr
skaut, ok kom ǫrin ā boga Einars miðjan, ī þvī bili er Einarr
drō it þriðja sinn bogann. Brast þā boginn ī tvā hluti. Þā
mælti Ōlāfr konungr: 'hvat brast þar svā hātt?' Einarr
svarar: 'Noregr ōr hęndi þēr, konungr!' 'Eigi mun svā
mikill brestr at orðinn,' sęgir konungr, 'tak boga minn, ok
skjōt af,' ok kastaði boganum til hans. Einarr tōk bogann,
ok drō þegar fyrir odd ǫrvarinnar, ok mælti: 'ofveikr,
ofveikr allvalds boginn!' ok kastaði aptr boganum; tōk þā
skjǫld sinn ok sverð, ok barðisk.
Ōlāfr konungr Tryggvason stōð ī lypting ā Orminum, ok
skaut optast um daginn, stundum bogaskoti, en stundum
gaflǫkum, ok jafnan tveim sęnn. Hann sā fram ā skipit, ok
sā sīna męnn reiða sverðin ok hǫggva tītt, ok sā at illa bitu;
mælti þā hātt: 'hvārt reiði þēr svā slæliga sverðin, er ek sē
at ekki bīta yðr?' Maðr svarar: 'sverð vār eru slæ ok
brotin mjǫk.' Þā gekk konungr ofan ī fyrirrūmit ok lauk
upp hāsætis-kistuna, tōk þar ōr mǫrg sverð hvǫss, ok fekk
mǫnnum. En er hann tōk niðr hinni hœgri hęndi, þā sā
męnn at blōð rann ofan undan bryn-stūkunni; en engi vissi
hvar hann var sārr.
Mest var vǫrnin ā Orminum ok mannskœðust af fyrirrūms-
mǫnnum ok stafnbūum; þar var hvārttvęggja, valit mest
mann-fōlkit ok hæst borðin. En lið fell fyrst um mitt skipit.
Ok þā er fātt stōð manna upp um siglu-skeið, þā rēð Eirīkr
jarl til upp-gǫngunnar, ok kom upp ā Orminn
við fimtānda
mann. Þā kom ī mōt honum Hyrningr, māgr Ōlāfs konungs,
með sveit manna, ok varð þar inn harðasti bardagi, ok lauk
svā, at jarl hrǫkk ofan aptr ā Barðann; en þeir męnn er
honum hǫfðu fylgt fellu sumir, en sumir vāru særðir. Þar
varð ęnn in snarpasta orrosta, ok fellu þā margir męnn ā
Orminum. En er þyntisk skipan ā Orminum til varnarinnar,
þā rēð Eirīkr jarl annat sinn til uppgǫngu ā Orminn. Varð
þā ęnn hǫrð við-taka. En er þetta sā stafnbūar ā Orminum,
þā gengu þeir aptr ā skipit, ok snūask til varnar mōti jarli, ok
veita harða viðtǫku. En fyrir þvī at þā var svā mjǫk fallit
lið ā Orminum, at vīða vāru auð borðin, tōku þā jarls męnn
vīða upp at ganga. En alt þat lið er þā stōð upp til varnar
ā Orminum sōtti aptr ā skipit, þar sem konungr var.
Kolbjǫrn stallari gekk upp ī lypting til konungs; þeir
hǫfðu mjǫk līkan klæða-būnað ok
vāpna, Kolbjǫrn var ok
allra manna mestr ok frīðastr. Varð nū ęnn ī fyrirrūminu
in snarpasta orrosta. En fyrir þā sǫk at þā var svā mikit
fōlk komit upp ā Orminn af liði jarls sem vera mātti ā skipinu,
en skip hans lǫgðu at ǫllum megin utan at Orminum, en
lītit fjǫl-męnni til varnar mōti svā miklum hęr, nū þōtt þeir
męnn væri bæði stęrkir ok frœknir, þā fellu nū flestir ā lītilli
stundu. En Ōlāfr konungr sjālfr ok þeir Kolbjǫrn bāðir
hljōpu þā fyrir borð, ok ā sitt borð hvārr. En jarls męnn
hǫfðu lagt utan at smā-skūtur, ok drāpu þā er ā kaf hljōpu.
Ok þā er konungr sjālfr hafði ā kaf hlaupit, vildu þeir taka
hann hǫndum, ok fœra Eirīki jarli. En Ōlāfr konungr brā
yfir sik skildinum, ok steypðisk ī kaf; en Kolbjǫrn stallari
skaut undir sik skildinum, ok hlīfði sēr svā við vāpnum er
lagt var af skipum þeim er undir lāgu, ok fell hann svā
ā sæinn at skjǫldrinn varð undir honum, ok komsk hann þvī
eigi ī kaf svā skjōtt, ok varð hann hand-tękinn ok dręginn
upp ī skūtuna, ok hugðu þeir at þar væri konungrinn. Var
hann þā leiddr fyrir jarl. En er þess varð jarl varr at þar
var Kolbjǫrn, en eigi Ōlāfr konungr, þā vāru Kolbirni grið
gefin. En ī þessi svipan hljōpu allir fyrir borð af Orminum,
þeir er þā vāru ā līfi, Ōlāfs konungs męnn; ok sęgir Hall-
freðr vandræða-skāld, at Þorkęll nęfja, konungs brōðir, hljōp
sīðast allra manna fyrir borð.
Svā var fyrr ritat, at Sigvaldi jarl kom til fǫruneytis við
Ōlāf konung ī Vindlandi, ok hafði tīu skip, en þat hit ellifta,
er ā vāru męnn Āstrīðar konungs-dōttur, konu jarls. En
þā er Ōlāfr konungr hafði fyrir borð hlaupit, þā œpði
hęrrinn allr sigr-ōp, ok þā lustu þeir ārum ī sæ Sigvaldi
jarl ok hans męnn, ok röru til bardaga. En sū Vinda-
snękkjan, er Āstrīðar męnn vāru ā, röri brott ok aptr undir
Vindland; ok var þat margra manna māl þegar, at Ōlāfr
konungr mundi hafa steypt af sēr brynjunni ī kafi, ok kafat
svā ūt undan langskipunum, lagizk sīðan til Vindasnękkj-
unnar, ok hęfði męnn Āstrīðar flutt hann til lands. Ok
eru þar margar frā-sagnir um fęrðir Ōlāfs konungs gǫ̈rvar
sīðan af sumum mǫnnum. En hvęrn veg sem þat hęfir
verit, þā kom Ōlāfr konungr Tryggvason aldri sīðan til rīkis
ī Noregi.
Maðr hēt Auðun, Vest-firzkr at kyni ok fē-lītill; hann fōr
utan vestr þar ī fjǫrðum með um-rāði Þorsteins bōnda gōðs,
ok Þōris stȳri-manns, er þar hafði þegit vist of vetrinn með
Þorsteini. Auðun var ok þar, ok starfaði fyrir honum Þōri,
ok þā þessi laun af honum--utan-fęrðina ok hans um-sjā.
Hann Auðun lagði mestan hluta fjār þess er var fyrir mōður
sīna, āðr hann stigi ā skip, ok var kveðit ā þriggja vetra
bjǫrg. Ok nū fara þeir utan heðan, ok fęrsk þeim vel, ok
var Auðun of vetrinn ęptir með Þōri stȳrimanni; hann ātti
bū ā Mœri. Ok um sumarit ęptir fara þeir ūt til Grœn-lands,
ok eru þar of vetrinn. Þess er við getit at Auðun kaupir
þar bjarn-dȳri eitt, gǫ̈rsimi mikla, ok gaf þar fyrir alla
eigu sīna. Ok nū of sumarit ęptir þā fara þeir aptr til
Noregs, ok verða vel reið-fara; hęfir Auðun dȳr sitt með
sēr, ok ætlar nū at fara suðr til Danmęrkr ā fund Sveins
konungs, ok gefa honum dȳrit. Ok er hann kom suðr ī
landit, þar sem konungr
var fyrir, þā gęngr hann upp af
skipi, ok leiðir ęptir sēr dȳrit, ok leigir sēr hęr-bęrgi. Haraldi
konungi var sagt brātt at þar var komit bjarndȳri, gǫ̈rsimi
mikil, 'ok ā Īs-lęnzkr maðr.' Konungr sęndir þegar męnn
ęptir honum, ok er Auðun kom fyrir konung, kvęðr hann
konung vel; konungr tōk vel kvęðju hans, ok spurði sīðan:
'āttu gǫ̈rsimi mikla ī bjarndȳri?' Hann svarar, ok kvezk
eiga dȳrit eitthvęrt. Konungr mælti: 'villtu sęlja oss dȳrit
við slīku verði sem þū keyptir?' Hann svarar: 'eigi vil ek
þat, herra!' 'Villtu þā,' sęgir konungr, 'at ek gefa þēr
tvau
verð slīk, ok mun þat rēttara, ef þū hęfir þar við gefit alla
þīna eigu.' 'Eigi vil ek þat, herra!' sęgir hann. Konungr
mælti: 'villtu gefa mēr þā?' Hann svarar: 'eigi, herra!'
Konungr mælti: 'hvat villtu þā af gǫ̈ra?' Hann svarar:
'fara,' sęgir hann, 'til Danmęrkr, ok gefa Sveini konungi.'
Haraldr konungr sęgir: 'hvārt er, at þū ert maðr svā ūvitr
at þū hęfir eigi heyrt ūfrið þann er ī milli er landa þessa,
eða ætlar þū giptu þīna svā mikla, at þū munir þar komask
með gǫ̈rsimar, er aðrir fā eigi komizk klakk-laust, þō at
nauð-syn eigi til?' Auðun svarar: 'herra! þat er ā yðru
valdi, en engu jātum vēr ǫðru en þessu er vēr hǫfum āðr
ætlat.' Þā mælti konungr: 'hvī mun eigi þat til, at þū farir
leið þīna, sem þū vill, ok kom þā til mīn, er þū fęrr aptr,
ok sęg mēr, hvęrsu Sveinn konungr launar þēr dȳrit, ok
kann þat vera, at þū sēr gæfu-maðr.' 'Þvī heit ek þēr,'
sagði Auðun.
Hann fęrr nū sīðan suðr með landi, ok ī Vīk austr, ok þā
til Danmęrkr; ok er þā uppi hvęrr pęnningr fjārins, ok verðr
hann þā biðja matar bæði fyrir sik ok fyrir dȳrit. Hann
kömr ā fund ār-manns Sveins konungs, þess er Āki hēt,
ok bað hann vista nakkvarra bæði fyrir sik ok fyrir dȳrit:
'ek ætla,' sęgir hann, 'at gefa Sveini konungi dȳrit.' Āki
lēzk sęlja mundu honum vistir, ef hann vildi. Auðun kvezk
ekki til hafa fyrir at gefa; 'en ek vilda þō,' sęgir hann, 'at
þetta kvæmisk til leiðar at ek mætta dȳrit fœra konungi.'
'Ek mun fā þēr vistir, sem it þurfið til konungs fundar;
en þar ī mōti vil ek eiga hālft dȳrit, ok māttu ā þat līta,
at dȳrit mun deyja fyrir þēr, þars it þurfuð vistir miklar, en
fē sē farit, ok er būit við at þū hafir þā ekki dȳrsins.' Ok
er hann lītr ā þetta, sȳnisk honum nakkvat
ęptir sem
ārmaðrinn mælti fyrir honum, ok sættask þeir ā þetta, at
hann sęlr Āka hālft dȳrit, ok skal konungr sīðan meta alt
saman. Skulu þeir fara bāðir nū ā fund konungs; ok svā
gǫ̈ra þeir: fara nū bāðir ā fund konungs, ok stōðu fyrir
borðinu. Konungr īhugāði, hvęrr þessi maðr myndi vera,
er hann kęndi eigi, ok mælti sīðan til Auðunar: 'hvęrr
er-tu?' sęgir hann. Hann svarar: 'ek em Īslęnzkr maðr,
herra,' sęgir hann, 'ok kominn
nū utan af Grœnlandi, ok nū
af Noregi, ok ætlaða-k at fœra yðr bjarndȳri þetta; keypta-k
þat með allri eigu minni, ok nū er þō ā orðit mikit fyrir
mēr; ek ā nū hālft eitt dȳrit,' ok sęgir konungi sīðan, hvęrsu
farit hafði með þeim Āka ārmanni hans. Konungr mælti:
'er þat satt, Āki, er hann sęgir?' 'Satt er þat,' sęgir hann.
Konungr mælti: 'ok þōtti þēr þat til liggja, þar sem ek
sętta-k þik mikinn mann, at hępta þat eða tālma er maðr
gǫ̈rðisk til at fœra mēr gǫ̈rsimi, ok gaf fyrir alla eign, ok
sā þat Haraldr konungr at rāði at lāta hann fara ī friði, ok er
hann vārr ūvinr? Hygg þū at þā, hvē sannligt þat var þinnar
handar, ok þat væri makligt, at þū værir drepinn; en ek
mun nū eigi þat gǫ̈ra, en braut skaltu fara þegar ōr landinu,
ok koma aldri aptr sīðan mēr ī aug-sȳn! En þēr, Auðun!
kann ek slīka þǫkk, sem þū gefir mēr alt dȳrit, ok ver hēr
með mēr.' Þat þękkisk hann, ok er með Sveini konungi
um hrīð.
Ok er liðu nakkvarir stundir, þā mælti Auðun við konung:
'braut fȳsir mik nū, herra!' Konungr svarar hęldr seint:
'hvat villtu þā,' sęgir hann, 'ef þū vill eigi með oss vera?'
Hann sęgir: 'suðr vil ek ganga.' 'Ef þū vildir eigi svā gott
rāð taka,' sęgir konungr, 'þā myndi mēr fyrir þykkja ī, er þū
fȳsisk ī braut'; ok nū gaf konungr honum silfr mjǫk mikit,
ok fōr hann suðr sīðan með Rūm-fęrlum, ok skipaði konungr
til um fęrð hans, bað hann koma til sīn, er kvæmi aptr.
Nū fōr hann fęrðar sinnar, unz hann kömr suðr ī Rōma-borg.
Ok er hann hęfir þar dvalizk, sem hann tīðir, þā fęrr hann
aptr; tękr þā sōtt mikla, gǫ̈rir hann þā ākafliga magran;
gęngr þā upp alt fēit þat, er konungr hafði gefit honum
til fęrðarinnar; tękr sīðan upp staf-karls stīg, ok biðr sēr
matar. Hann er þā kollōttr ok hęldr ū-sælligr; hann kömr
aptr ī Danmörk at pāskum, þangat sem konungr er þā
staddr; en ei þorði hann at lāta sjā sik; ok var ī kirkju-
skoti, ok ætlaði þā til fundar við konung, er hann gengi
til kirkju um kveldit; ok nū er hann sā konunginn ok
hirðina fagrliga būna, þā þorði hann eigi at lāta sjā sik.
Ok er konungr gekk til drykkju ī hǫllina, þā mataðisk Auðun
ūti, sem siðr er til Rūmfęrla, meðan þeir hafa eigi kastat staf
ok skreppu. Ok nū of aptaninn, er konungr gekk til kveld-
sǫngs, ætlaði Auðun at hitta hann, ok svā mikit sem honum
þōtti fyrr fyrir, jōk nū miklu ā, er þeir vāru druknir
hirðmęnninir; ok er þeir gengu inn aptr, þā þękði konungr
mann, ok þōttisk finna at eigi hafði frama til at ganga fram
at hitta hann. Ok nū er hirðin gekk inn, þā veik konungr
ūt, ok mælti: 'gangi sā nū fram, er mik vill finna; mik
grunar at sā muni vera maðrinn.' Þā gekk Auðun fram,
ok fell til fōta konungi, ok varla kęndi konungr hann; ok
þegar er konungr veit, hvęrr hann er, tōk konungr ī hǫnd
honum Auðuni, ok bað hann vel kominn, 'ok hęfir þū mikit
skipazk,' segir hann, 'sīðan vit sāmk'; leiðir hann ęptir sēr
inn, ok er hirðin sā hann, hlōgu þeir at honum; en konungr
sagði: 'eigi þurfu þēr at honum at hlæja, þvī at bętr hęfir
hann sēt fyr sinni sāl
hęldr en ēr.' Þā lēt konungr gǫ̈ra
honum laug, ok gaf honum sīðan hlæði, ok er hann nū með
honum. Þat er nū sagt einhvęrju sinni of vārit at konungr
bȳðr Auðuni at vera með sēr ā-lęngðar, ok kvezk myndu
gǫ̈ra hann skutil-svein sinn, ok lęggja til hans gōða virðing.
Auðun sęgir: 'Guð þakki yðr, herra! sōma þann allan er
þēr vilið til mīn lęggja; en hitt er mēr ī skapi at fara ūt
til Īslands.' Konungr sęgir: 'þetta sȳnisk mēr undarliga
kosit.' Auðun mælti: 'eigi mā ek þat vita, herra!' sęgir
hann, 'at ek hafa hēr mikinn sōma með yðr,
en mōðir mīn
troði stafkarls stīg ūt ā Īslandi; þvī at nū er lokit bjǫrg þeiri
er ek lagða til, āðr ek fœra af Īslandi.' Konungr svarar:
'vel er mælt,' sęgir hann, 'ok mannliga, ok muntu verða
giptu-maðr;
þessi einn var svā hlutrinn, at mēr myndi eigi
mis-līka at þū fœrir ī braut heðan; ok ver nū með mēr þar til
er skip būask.' Hann gǫ̈rir svā.
Einn dag, er ā leið vārit, gekk Sveinn konungr ofan ā
bryggjur, ok vāru męnn þā at, at būa skip til ȳmissa landa,
ī austr-veg eða Sax-land, til Svīþjōðar eða Noregs. Þā koma
þeir Auðun at einu skipi fǫgru, ok vāru męnn at, at būa
skipit. Þā spurði konungr: 'hvęrsu līzk þēr, Auðun! ā
þetta skip?' Hann svarar: 'vel, herra!' Konungr mælti:
'þetta skip vil ek þēr gefa, ok launa bjarndȳrit.' Hann
þakkaði gjǫfina ęptir sinni kunnustu; ok er leið stund, ok
skipit var albūit, þā mælti Sveinn konungr við Auðun: 'þō
villtu nū ā braut, þā mun ek nū ekki lętja þik, en þat hęfi ek
spurt, at ilt er til hafna fyrir landi yðru, ok eru vīða öræfi ok
hætt skipum; nū brȳtr þū, ok tȳnir skipinu ok fēnu; lītt sēr
þat þā ā, at þū hafir fundit Svein konung, ok gefit honum
gǫ̈rsimi.' Sīðan sęldi konungr honum leðr-hosu fulla af
silfri, 'ok ertu þā ęnn eigi fē-lauss með ǫllu, þōtt þū brjōtir
skipit, ef þū fær haldit þessu. Verða mā svā ęnn,' sęgir
konungr, 'at þū tȳnir þessu fē; lītt nȳtr þū þā þess, er þū
fannt Svein konung, ok gaft honum gǫ̈rsimi.' Sīðan drō
konungr hring af hęndi sēr, ok gaf Auðuni, ok mælti: 'þō
at svā illa verði, at þū brjōtir skipit ok tȳnir fēnu, eigi
ertu fēlauss, ef þū kömsk ā land, þvī at margir męnn hafa
gull ā sēr ī skips-brotum, ok sēr þā at þū hęfir fundit Svein
konung, ef þū hęldr hringinum; en þat vil ek rāða þēr,'
sęgir hann, 'at þū gefir eigi hringinn, nema þū þykkisk eiga
svā mikit gott at launa nǫkkurum gǫfgum manni, þā gef
þeim hringinn, þvī at tignum mǫnnum sōmir at þiggja, ok
far nū heill!'
Sīðan lætr hann ī haf, ok kömr ī Noreg, ok lætr flytja
upp varnað sinn, ok þurfti nū meira við þat en fyrr, er
hann var ī Noregi. Hann fęrr nū sīðan ā fund Haralds
konungs, ok vill ęfna þat er hann hēt honum, āðr hann
fōr til Danmęrkr, ok kvęðr konung vel. Haraldr konungr
tōk vel kvęðju hans, ok 'sęzk niðr,' sęgir hann, 'ok drekk
hēr með oss'; ok svā gǫ̈rir hann. Þā spurði Haraldr kon-
ungr: 'hvęrju launaði Sveinn konungr þēr dȳrit?' Auðun
svarar: 'þvī, herra! at hann þā at mēr.' Konungr sagði:
'launat mynda ek þēr þvī hafa; hvęrju launaði hann ęnn?'
Auðun svarar: 'gaf hann mēr silfr til suðr-gǫngu.' Þā sęgir
Haraldr konungr: 'mǫrgum mǫnnum gefr Sveinn konungr
silfr til suðrgǫngu eða annarra hluta, þōtt ekki fœri honum
gǫ̈rsimar; hvat er ęnn fleira?' 'Hann bauð mēr,' sęgir
Auðun, 'at görask skutilsveinn hans, ok mikinn sōma til
mīn at lęggja.' 'Vel var þat mælt,' sęgir konungr, 'ok
launa, myndi hann ęnn fleira.' Auðun sagði: 'gaf hann mēr
knǫrr með farmi þeim er hingat er bęzt varit ī Noreg.' Þat
var stōr-mannligt,' sęgir konungr, 'en launat mynda ek þēr
þvī hafa. Launaði hann þvī fleira?' Auðun svaraði: 'gaf
hann mēr leðrhosu fulla af silfri, ok kvað mik þā eigi fēlausan,
ef ek helda þvī, þō at skip mitt bryti við Īsland.' Konungr
sagði: 'þat var ā-gætliga gǫ̈rt, ok þat mynda ek ekki gǫ̈rt
hafa; lauss mynda ek þykkjask, ef ek gæfa þer skipit; hvārt
launaði hann fleira?' 'Svā var vīst, herra!' sęgir Auðun,
'at hann launaði: hann gaf mēr hring þenna er ek hęfi
ā hęndi, ok kvað svā mega at berask, at ek tȳnda fēnu
ǫllu, ok sagði mik þā eigi fēlausan, ef ek ætta hringinn,
ok bað mik eigi lōga, nema ek ætta nǫkkurum tignum manni
svā gott at launa, at ek vilda gefa; en nū hęfi ek þann
fundit, þvī at þū āttir kost at taka hvārttvęggja frā mēr,
dȳrit ok svā līf mitt, en þū lēzt mik fara þangat ī friði,
sem aðrir nāðu eigi.' Konungr tōk við gjǫfinni með blīðu,
ok gaf Auðuni ī mōti gōðar gjafir, āðr en þeir skilðisk.
Auðun varði fēnu til Īslands-fęrðar ok fōr ūt þegar um
sumarit til Īslands, ok þōtti vera inn mesti gæfumaðr.
1. Vreiðr var þā Ving-þōrr, er hann vaknaði,
ok sīns hamars of saknaði:
skęgg nam at hrista, skǫr nam at dȳja,
rēð Jarðar burr um at þreifask.
2. Ok hann þat orða alls fyrst of kvað:
'heyr-ðu nū, Loki! hvat ek nū mæli,
er engi veit
jarðar hvęrgi
nē upp-himins: āss er stolinn hamri!'
3. Gengu þeir fagra Freyju
tūna,
ok hann þat orða alls fyrst of kvað:
'muntu mēr, Freyja! fjaðr-hams ljā,
ef ek minn hamar mætta-k hitta?'
Freyja kvað:
4. Þō munda-k gefa þēr, þōtt ōr gulli væri,
ok-þō sęlja at væri ōr silfri.'
5. Flō þā Loki, fjaðrhamr dunði,
unz fyr utan kom āsa garða,
ok fyr innan kom jǫtna heima.
6. Þrymr sat ā haugi, þursa drōttinn,
greyjum sīnum gull-bǫnd snöri
ok mǫrum sīnum mǫn jafnaði.
Þrymr kvað:
7. 'Hvat er með āsum? hvat er með ālfum?
hvī er-tu einn kominn ī Jǫtunheima?'
Loki kvað:
'Ilt er með āsum, ilt er með ālfum;
hęfir þū Hlō-riða hamar of fōlginn?'
Þrymr kvað:
8. 'Ek hęfi Hlōriða hamar of fōlginn
ātta rǫstum fyr jǫrð neðan;
hann engi maðr aptr of heimtir,
nema
fœri mēr Freyju at kvān.'
9. Flō þā Loki, fjaðrhamr dunði,
unz fyr utan kom jǫtna heima
ok fyr innan kom āsa garða;
mœtti hann Þōr miðra garða,
ok hann þat orða alls fyrst of kvað:
10. 'Hęfir þū örindi sem ęrfiði?
sęg-ðu ā lopti lǫng tīðindi:
opt sitjanda sǫgur of fallask,
ok liggjandi lygi of bęllir.'
Loki kvað:
11. 'Hęfi-k ęrfiði ok örindi:
Þrymr hęfir þinn hamar, þursa drōttinn;
hann engi maðr aptr of heimtir,
nema honum fœri Freyju at kvān.'
12. Ganga þeir fagra Freyju at hitta,
ok hann þat orða alls fyrst of kvað:
'bitt-u þik, Freyja, brūðar līni!
vit skulum aka tvau ī Jǫtunheima.'
13. Vreið varð þā Freyja ok fnāsaði,
allr āsa salr undir bifðisk,
stǫkk þat it mikla męn Brīsinga:
'mik veizt-u verða ver-gjarnasta,
ef ek ęk með þēr ī Jǫtunheima.'
14. Sęnn vāru æsir allir ā þingi
ok āsynjur allar ā māli,
ok of þat rēðu rīkir tīvar,
hvē þeir Hlōriða hamar of sœtti.
15. Þā kvað þat Heimdallr, hvītastr āsa
(vissi hann vel fram, sem vanir aðrir):
'bindum vēr Þōr þā brūðar līni,
hafi hann it mikla męn Brīsinga!
16. Lātum und honum hrynja lukla
ok kvenn-vāðir of knē falla,
en ā brjōsti breiða steina,
ok hagliga of hǫfuð typpum!'
17. Þā kvað þat Þōrr, þrūðugr āss:
'mik munu æsir argan kalla,
ef ek bindask læt brūðar līni.'
18. Þā kvað þat Loki, Laufeyjar sonr:
'þęgi þū [nū], Þōrr! þeira orða;
þegar munu jǫtnar Āsgarð būa,
nema þū þinn hamar þēr of heimtir.'
19. Bundu þeir Þōr þā brūðar līni
ok inu mikla męni Brīsinga.
20. Lētu und honum hrynja lukla
ok kvenn-vāðir of knē falla,
en ā brjōsti breiða steina,
ok hagliga of hǫfuð typðu.
21. Þā kvað þat Loki, Laufeyjar sonr:
'mun ek ok með þēr ambātt vera,
vit skulum aka tvær ī Jǫtunheima.'
22. Sęnn vāru hafrar heim of reknir,
skyndir at skǫklum, skyldu vel ręnna:
bjǫrg brotnuðu, brann jǫrð loga,
ōk Ōðins sonr ī Jǫtunheima.
23. Þā kvað þat Þrymr, þursa drōttinn:
'standið upp, jǫtnar! ok strāið bękki!
nū fœra mēr Freyju at kvān,
Njarðar dōttur, ōr Nōa-tūnum.
24. Ganga hēr at garði gull-hyrndar kȳr,
öxn al-svartir jǫtni at gamni;
fjǫlð ā ek meiðma, fjǫlð ā ek męnja,
einnar mēr Freyju āvant þykkir.'
25. Var þar at kveldi of komit snimma,
ok fyr jǫtna ǫl fram borit;
einn āt oxa, ātta laxa,
krāsir allar, þær er konur skyldu,
drakk Sifjar verr sāld þrjū mjaðar.
26. Þā kvað þat Þrymr, þursa drōttinn:
'hvar sāttu brūðir bīta hvassara?
sāk-a-k brūðir bīta breiðara,
nē inn meira mjǫð mey of drekka.'
27. Sat in al-snotra ambātt fyrir,
er orð of fann við jǫtuns māli:
'āt vætr Freyja ātta nāttum,
svā var hon ōð-fūs ī Jǫtunheima.'
28. Laut und līnu, lysti at kyssa,
en hann utan stǫkk ęnd-langan sal:
'hvī eru ǫndōtt augu Freyju?
þykkir mēr ōr augum eldr of bręnna.'
29. Sat in alsnotra ambātt fyrir,
er orð of fann við jǫtuns māli:
'svaf vætr Freyja ātta nāttum,
svā var hon ōðfūs ī Jǫtunheima.'
30. Inn kom in arma jǫtna systir,
hin er brūð-fjār of biðja þorði:
'lāttu þēr af hǫndum hringa rauða,
ef þū ǫðlask vill āstir mīnar,
āstir mīnar, alla hylli!'
31. Þā kvað þat Þrymr, þursa drōttinn:
'berið inn hamar brūði at vīgja,
lęggið Mjǫllni ī meyjar knē,
vīgið okkr saman Vārar hęndi!'
32. Hlō Hlōriða hugr ī brjōsti,
er harð-hugaðr hamar of þękði;
Þrym drap hann fyrstan, þursa drōttin,
ok ætt jǫtuns alla lamði.
33. Drap hann ina ǫldnu jǫtna systur,
hin er brūðfjār of beðit hafði;
hon skell of hlaut fyr skillinga,
en hǫgg hamars fyr hringa fjǫlð.
Svā kom Ōðins sonr ęndr at hamri.
THE END.